Prognoza plonów w UE – Biuletyn MARS: Dobry start, ale ryzyka rosną

Zdjęcie: Mapa Europy JRC MARS przedstawiająca obszary zagrożone suszą, przymrozkami i nadmiarem wody w kwietniu 2026 roku.

Prognoza plonów w UE: Najnowszy raport JRC MARS (obejmujący okres od 1 marca do 18 kwietnia 2026 r.) wskazuje na wysoki potencjał plonowania w Unii Europejskiej. Należy jednak pamiętać, iż analiza ta opiera się na danych sprzed blisko dwóch tygodni i nie uwzględnia jeszcze w pełni skutków fali mrozów z samej końcówki kwietnia oraz pogłębiającej się suszy w Polsce.

1. Wysokie prognozy: Fundamenty pod dobre zbiory Według stanu na 18 kwietnia, warunki dla większości upraw ozimych w UE były korzystne, co przełożyło się na prognozy plonów wyższe od średniej wieloletniej:

• Pszenica miękka: prognozowana wydajność to 6,05 t/ha (wzrost o 3% względem średniej 5-letniej).
• Jęczmień (ogółem): spodziewany plon na poziomie 5,15 t/ha (+3%).
• Rzepak: stabilne 3,25 t/ha (+1%).
• Pszenica durum: prognoza wynosi 3,64 t/ha (+4%).

Liczby te wynikają z wyjątkowo ciepłego marca, który przyspieszył wegetację i pozwolił roślinom zbudować dużą biomasę. Właśnie to zaawansowanie rozwojowe stało się przyczyną problemów w kolejnych tygodniach.

2. Podział Europy: Susza kontra zalania Analiza MARS wyraźnie zarysowała podział kontynentu pod względem wilgotności gleby:

• Polska, Niemcy i kraje bałtyckie: Odnotowano narastający deficyt opadów. Ciepła pogoda w marcu spowodowała, iż rośliny zaczęły bardzo wcześnie pobierać wodę, co przy braku deszczu w pierwszej połowie kwietnia doprowadziło do szybkiego wyczerpywania się zapasów wilgoci.
• Francja i Irlandia: W tych regionach problemem był nadmiar wody, który skutkował przesyceniem pól i znacznymi opóźnieniami w siewach jęczmienia jarego.

3. Przymrozki: Raport vs. Rzeczywistość Biuletyn MARS, zamykając dane na 18 kwietnia, uchwycił jedynie początek fali chłodów.

• Zarejestrowane straty: Do 18 kwietnia raport odnotował negatywny wpływ przymrozków głównie w północno-wschodnich Węgrzech, północno-zachodniej Rumunii oraz w Turcji, gdzie mogło dojść do uszkodzeń rzepaku.
• Luka informacyjna: Analiza nie uwzględnia kluczowej fali mrozów z samej końcówki kwietnia (po 20.04), która uderzyła w Polskę i Niemcy w momencie pełnego kwitnienia rzepaku. Oznacza to, iż majowy raport MARS może przynieść bolesną korektę obecnych prognoz dla rzepaku i drzew owocowych.

4. Siewy wiosenne i rentowność Wiosenna kampania siewna przebiegała w raportowanym okresie ze zmiennym szczęściem:

• Kukurydza: Siewy postępują, choć w Europie Środkowej sucha wierzchnia warstwa gleby zaczęła utrudniać wschody.
• Buraki cukrowe: Siewy są zaawansowane, jednak raport zauważa tendencję do redukcji areału z powodu niskich cen cukru na światowych rynkach, co stawia pod znakiem zapytania opłacalność tej uprawy.

Podsumowanie redakcyjne: Obecny biuletyn MARS to zdjęcie sytuacji z połowy miesiąca. Choć fundamenty pod wysokie plony zostały położone, dynamiczne zmiany pogodowe z ostatnich dni kwietnia – przymrozki i brak deszczu w Polsce – stanowią poważne zagrożenie dla tych prognoz. Przy wysokich kosztach produkcji i presji niskich cen na rynkach światowych, majowy komunikat będzie miał najważniejsze znaczenie dla nastrojów na giełdach i w gospodarstwach.

Źródło: Opracowanie na podstawie Biuletynu JRC MARS (kwiecień 2026).