Przyczepa przeładowcza nie tylko dla dużych gospodarstw. Czy warto ją mieć?

Zdjęcie: przyczepa przeładowcza

Rosnąca wydajność kombajnów sprawia, iż coraz większego znaczenia nabiera sprawna organizacja transportu ziarna. Przyczepy przeładunkowe pozwalają ograniczyć przestoje podczas zbioru, poprawić logistykę pracy oraz zwiększyć efektywność wykorzystania maszyn.

Odpowiednia organizacja transportu z wykorzystaniem przyczepy przeładowczej pozwala lepiej wykorzystać wydajność kombajnu podczas zbioru.

Jeszcze kilka lat temu przyczepy przeładunkowe kojarzyły się głównie z dużymi gospodarstwami oraz zachodnimi przedsiębiorstwami usługowymi. Dziś coraz częściej można je spotkać również w polskich gospodarstwach średniej wielkości. Rosnąca wydajność kombajnów, coraz większe areały oraz potrzeba ograniczania kosztów sprawiają, że logistyka transportu płodów rolnych staje się równie ważna jak sama wydajność zbioru.

Czym są przyczepy przeładunkowe?

Przyczepa przeładunkowa, nazywana również wozem przeładunkowym lub bunkrem przeładunkowym, to specjalistyczna maszyna służąca do odbierania materiału bezpośrednio od kombajnu i przekazywania go dalej, najczęściej na samochód ciężarowy lub klasyczną przyczepę rolniczą. Najczęściej przyczepy przeładunkowe wykorzystywane są podczas zbioru zbóż, kukurydzy i rzepaku, ale coraz częściej znajdują zastosowanie także przy innych uprawach.

Kluczowym elementem konstrukcji jest duży zbiornik oraz wydajny system ślimakowy umożliwiający bardzo szybki rozładunek. Idea działania jest prosta – kombajn nie musi opuszczać pola ani zatrzymywać się w oczekiwaniu na transport. Zebrany materiał trafia do przyczepy przeładunkowej jadącej równolegle z maszyną żniwną, a następnie zostaje przeładowany na samochód ciężarowy stojący przy drodze.

Przyczepy rolnicze na hamulcu. Rynek skurczył się o ponad jedną czwartą

Przyczepa przeładowcza a wydajność kombajnu

Współczesne kombajny osiągają wydajności, które jeszcze niedawno były zarezerwowane wyłącznie dla największych gospodarstw. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy transport nie nadąża za tempem pracy maszyny. Każdy postój kombajnu oznacza realne straty. Operator czeka na pustą przyczepę, silnik pracuje, pogoda się zmienia, a okno zbioru często jest bardzo wąskie.

Przy dużych areałach choćby kilkunastominutowe przestoje mogą przełożyć się na wiele godzin straconego czasu w skali całych żniw. Przyczepa przeładunkowa pozwala praktycznie wyeliminować ten problem. Kombajn może pracować niemal bez przerwy, ponieważ odbiór materiału odbywa się w trakcie jazdy. To znacząco zwiększa efektywny czas pracy maszyny i pozwala lepiej wykorzystać jej potencjał.

Jakie zalety ma przyczepa przeładowcza?

Jedną z największych zalet stosowania przyczep przeładunkowych jest możliwość ograniczenia ruchu ciężkiego transportu po polu. Samochody ciężarowe czy duże zestawy transportowe często pozostają na utwardzonej drodze lub skraju pola, a materiał dostarcza do nich właśnie przyczepa przeładunkowa. To rozwiązanie ma kilka bardzo istotnych zalet.

Po pierwsze ogranicza ugniatanie gleby. Ciężkie samochody, szczególnie w trudniejszych warunkach, potrafią bardzo mocno niszczyć strukturę gleby, co później wpływa na plonowanie i koszty uprawy.

Po drugie, zmniejsza się ryzyko zakopania transportu. W latach o większej wilgotności stan pola często uniemożliwia bezpieczny wjazd. Przyczepa przeładunkowa, wyposażona w szerokie ogumienie lub układ gąsienicowy, znacznie lepiej radzi sobie w takich warunkach.

Po trzecie, poprawia bezpieczeństwo i płynność logistyki. Samochody ciężarowe mogą oczekiwać przy drodze, gdzie łatwiej o manewrowanie, szybszy załadunek i sprawniejszy wyjazd do punktu skupu.

Tak wyglądały żniwa 60 lat temu. Vistula i Bizon zrewolucjonizowały polskie pola

Pojemność i wydajność przyczep przeładunkowych

Rynek przyczep przeładunkowych rozwija się bardzo dynamicznie. Jeszcze kilka lat temu popularne były konstrukcje o pojemności około 15–20 mł. w tej chwili producenci oferują maszyny przekraczające choćby 40 czy 50 mł pojemności. Duży wpływ na to ma rosnąca wydajność kombajnów. Nowoczesna maszyna potrafi w bardzo krótkim czasie napełnić standardową przyczepę, dlatego również wozy przeładunkowe muszą oferować większą pojemność i bardzo wysoką wydajność rozładunku.

Wydajność systemów przeładunkowych w nowoczesnych konstrukcjach często przekracza 400–600 ton na godzinę. Dzięki temu przeładowanie całego zbiornika trwa zaledwie kilka minut. Ogromne znaczenie ma także średnica ślimaków rozładunkowych oraz ich konstrukcja. Producenci stale pracują nad poprawą kultury pracy, ograniczeniem uszkodzeń ziarna oraz zwiększeniem szybkości opróżniania zbiornika.

Jaki układ jezdny przyczepy przeładunkowej wybrać?

W przypadku przyczep przeładunkowych bardzo istotny jest również układ jezdny. Maszyny te pracują często z dużym obciążeniem i w trudnych warunkach polowych, dlatego odpowiednie rozłożenie nacisku ma ogromne znaczenie.

Najprostsze modele bazują na pojedynczej osi z szerokim ogumieniem niskociśnieniowym. W większych konstrukcjach coraz częściej spotyka się układy tandemowe lub tridem, poprawiające stabilność i zmniejszające nacisk jednostkowy na podłoże. W segmencie największych maszyn pojawiają się także układy gąsienicowe. Rozwiązanie to szczególnie dobrze sprawdza się podczas pracy w trudnych warunkach oraz na glebach podatnych na ugniatanie.

Nie bez znaczenia pozostaje także amortyzacja osi, hydrauliczne układy skrętu czy systemy automatycznego poziomowania, które poprawiają komfort pracy i bezpieczeństwo transportu.

Wozy i przyczepy przeładowcze – przegląd wybranych modeli

Pronar T740 – polski wóz przeładowczy

Wóz przeładowczy Pronar T740 przeznaczony jest do odbioru ziarna bezpośrednio od kombajnu i jego szybkiego przeładunku do środków transportu. Maszyna oferuje pojemność skrzyni 28 mł, ładowność 15,3 t oraz wydajność rozładunku na poziomie 200–400 t/h dzięki hydraulicznie składanemu przenośnikowi ślimakowemu o średnicy 430 mm.

Konstrukcja oparta jest na zawieszeniu typu tandem z biernym układem skrętu, a dopuszczalna prędkość transportowa wynosi 40 km/h. Do współpracy wymagany jest ciągnik o mocy co najmniej 165 KM. Maszyna może być wyposażona m.in. w elektroniczny system wagowy, ułatwiający ewidencję przeładowywanego materiału.

Umega GPP23 – wóz przeładowczy o pojemności 23 mł

Wóz przeładowczy Umega GPP23 wyposażono w skrzynię o pojemności 23 mł i konstrukcję tandem o ładowności do 18 t. Rozładunek realizowany jest dzięki ślimaka o średnicy 400 mm, który umożliwia opróżnienie zbiornika w około 2–3 minuty, przy wysokości wysypu 3,5–4,9 m. Maszyna porusza się z prędkością do 50 km/h, współpracuje z ciągnikami o mocy od około 120 KM i standardowo wyposażona jest m.in. w hydraulicznie sterowaną podporę, resory paraboliczne, plandekę rolowaną oraz ogumienie 710/50 R26,5.

Bizon Rekord Z058. Historia jednego z najbardziej rozpoznawalnych polskich kombajnów

Hawe ULW 2500 – wysoka wydajność przeładunku

Przyczepa przeładowcza Hawe ULW 2500 została zaprojektowana do szybkiego odbioru i transportu ziarna podczas zbiorów. Oferuje pojemność 30 mł oraz wydajność rozładunku sięgającą 700 t/h dzięki hydraulicznie sterowanemu ślimakowi o średnicy 500 mm. Konstrukcja oparta jest na podwoziu tandem z samoskrętną drugą osią i zawieszeniu parabolicznym, co poprawia stabilność oraz manewrowość. Standard obejmuje m.in. dwuobwodowe hamulce pneumatyczne, dwa podłużne ślimaki podające, oświetlenie LED i zwijaną plandekę, natomiast opcjonalnie dostępne są system wagowy, sterowanie elektrohydrauliczne, kamery czy obsługa poprzez ISOBUS.

Wozy przeładunkowe Hawe są często spotykane w największych gospodarstwach oraz firmach usługowych. Producent słynie z ogromnych pojemności.

Bergmann GTW 210 – kompaktowa przyczepa przeładowcza

Przyczepa przeładowcza Bergmann GTW 210 to jednoosiowy model o pojemności 21 mł, przeznaczony do sprawnego odbioru ziarna od kombajnu. Wyposażono ją w ślimak podający o średnicy 350 mm oraz ślimak przeładowczy 400 mm, zapewniające wydajność rozładunku do 400 t/h. Dopuszczalna masa całkowita wynosi 12–13 t w transporcie drogowym i 21 t podczas pracy w polu. Konstrukcja z nisko położonym środkiem ciężkości poprawia stabilność, a w wyposażeniu opcjonalnym dostępne są m.in. hydrauliczna plandeka, system wagowy, przedłużenie rury wysypowej oraz zestaw do napełniania siewników.

Bergmann oferuje bardzo nowoczesne przyczepy przeładunkowe, charakteryzujące się wysoką kulturą pracy oraz dużą wydajnością systemów ślimakowych.