Samorządy chcą stałego finansowania OSP. Druhowie mieliby otrzymywać ryczałt za gotowość

Ochotnicze Straże Pożarne mają najważniejsze znaczenie dla bezpieczeństwa mieszkańców wsi i małych miejscowości, ale utrzymanie ich gotowości operacyjnej przez cały czas w dużej mierze obciąża samorządy. Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych domaga się wprowadzenia systemowego finansowania OSP z budżetu państwa oraz włączenia strażaków ratowników do korpusu obrony cywilnej.

Samorządy chcą stałego finansowania OSP. Druhowie mieliby otrzymywać ryczałt za gotowość

Stanowisko zostało przyjęte w imieniu ponad tysiąca jednostek samorządu terytorialnego. Samorządowcy poparli tym samym starania Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP o stworzenie trwałego modelu finansowania jednostek oraz osób pozostających w stałej gotowości do udziału w akcjach.

Państwo miałoby finansować gotowość każdej jednostki

Propozycja zakłada, iż każda OSP otrzymywałaby środki pozwalające na utrzymanie umiejętności natychmiastowego wyjazdu. Chodzi między innymi o finansowanie bieżącego funkcjonowania jednostek, utrzymania sprzętu, szkoleń, wyposażenia oraz innych kosztów związanych z gotowością operacyjną.

Samorządowcy podkreślają, iż obecny system nie zapewnia stabilnego źródła finansowania, a wydatki na OSP często zależą od możliwości budżetowych gmin. W biedniejszych samorządach może to ograniczać tempo wymiany sprzętu, remontów strażnic czy zakupu wyposażenia ochronnego.

– Wprowadzenie finansowania państwowego obejmującego kwotę wsparcia pozwalającą na zapewnienie gotowości każdej OSP jest słuszne i niezbędne do zapewnienia należytej odporności wspólnot lokalnych – wskazano w stanowisku Ogólnopolskiego Porozumienia Organizacji Samorządowych.

Ryczałt dla strażaków ratowników OSP

Drugim elementem proponowanego systemu ma być ryczałt wypłacany strażakom ratownikom OSP za utrzymywanie gotowości do udziału w działaniach. Samorządowcy porównują ten mechanizm do świadczeń przysługujących żołnierzom Wojsk Obrony Terytorialnej.

Nie chodziłoby więc wyłącznie o ekwiwalent za udział w konkretnej akcji lub szkoleniu. Ryczałt miałby wynagradzać samą dyspozycyjność, regularne szkolenie i obowiązek pozostawania w gotowości do wyjazdu.

Takie rozwiązanie mogłoby również ułatwić jednostkom pozyskiwanie nowych druhów i utrzymanie obecnych składów. W wielu miejscowościach problemem jest bowiem coraz mniejsza liczba osób, które mogą natychmiast przerwać pracę i stawić się w remizie.

OSP częścią systemu obrony cywilnej

OPOS chce również formalnego włączenia strażaków ratowników OSP do korpusu obrony cywilnej. Zdaniem samorządowców odpowiadałoby to zadaniom, które jednostki ochotnicze już dziś wykonują podczas pożarów, powodzi, wichur, wypadków drogowych, awarii infrastruktury czy ewakuacji mieszkańców.

OSP są często pierwszą formacją docierającą na miejsce zdarzenia, szczególnie na terenach oddalonych od zawodowych jednostek Państwowej Straży Pożarnej. Dysponują remizami, samochodami, sprzętem ratowniczym i personelem znającym lokalny teren.

Formalne umieszczenie druhów w systemie obrony cywilnej miałoby uporządkować ich rolę w reagowaniu na sytuacje kryzysowe oraz zapewnić stabilniejsze finansowanie szkoleń i wyposażenia.

Pieniądze z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej

Samorządowcy proponują, aby nowy model finansowania został wdrożony w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Oznaczałoby to, iż nie trzeba byłoby tworzyć od podstaw odrębnego systemu ani uchwalać nowej ustawy.

Podobne stanowisko przyjęło wcześniej Zgromadzenie Ogólne Śląskiego Związku Gmin i Powiatów. Jego przedstawiciele wskazywali, iż odpowiednie rozwiązania mogą zostać wpisane do programu przygotowywanego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

OSP odciąża gminy i wzmacnia lokalne bezpieczeństwo

Zdaniem OPOS finansowanie jednostek OSP nie powinno być traktowane wyłącznie jako koszt utrzymania straży. To również inwestycja w bezpieczeństwo, odporność lokalnych społeczności i sprawne reagowanie podczas kryzysów.

– Rozwój jednostek OSP buduje kapitał społeczny, zwiększa bezpieczeństwo mieszkańców i wzmacnia rozwój wspólnot lokalnych w skali tysięcy miejscowości – podkreślili samorządowcy.

Ochotnicze Straże Pożarne prowadzą także działania szkoleniowe, profilaktyczne i społeczne. W wielu wsiach remiza jest jednym z najważniejszych miejsc aktywności mieszkańców, a sama jednostka pełni znacznie szerszą funkcję niż tylko udział w akcjach ratowniczych.

Samorządowcy oczekują teraz, iż postulaty zostaną uwzględnione w rządowym programie. najważniejsze będzie określenie wysokości wsparcia dla poszczególnych jednostek, zasad wypłaty ryczałtu oraz warunków włączenia druhów do struktur obrony cywilnej.