Siarczysty mróz uderzy w oziminy? Rolnicy patrzą z niepokojem

Ostatnie tygodnie przyniosły temperatury spadające choćby poniżej minus 25 stopni Celsjusza. Dla rolników to nie tylko zimowy dyskomfort, ale realna próba dla przyszłych plonów. Najważniejsze nie jest jednak samo zimno, ale to, czy pola przykrywa śnieg. Tam, gdzie pojawiła się solidna pokrywa, rośliny mają naturalną ochronę. W regionach bez śniegu zagrożenie wymarznięciami jest znacznie większe.

Siarczysty mróz uderzy w oziminy? Rolnicy patrzą z niepokojem

Śnieg jak tarcza ochronna dla ozimin

Rolnicy z północy i wschodu kraju podkreślają, iż 15–20 centymetrów śniegu skutecznie izoluje glebę przed ostrym mrozem.

Dzięki temu:

• korzenie nie przemarzają
• wrażliwe części roślin są chronione
• gleba zachowuje wilgoć

Na zachodzie i południowym zachodzie Polski sytuacja wygląda gorzej – tam pola często pozostają odsłonięte, a mróz działa bezpośrednio na uprawy.

Nie każda roślina zimę znosi tak samo

Specjaliści z Instytut Ochrony Roślin – Państwowy Instytut Badawczy przypominają, iż silny mróz może prowadzić do uszkodzeń komórek roślinnych i zaburzeń procesów życiowych.

Kluczowe znaczenie ma kondycja roślin przed zimą:

• u zbóż ozimych najważniejszy jest węzeł krzewienia
• u rzepaku – zdrowa szyjka korzeniowa

Rzepak najlepiej zimuje, gdy przed mrozami wykształci:

• nisko osadzoną rozetę
• około 10 liści
• szyjkę korzeniową o grubości co najmniej 10 mm

Zboża są odporniejsze, jeżeli zdążyły się rozkrzewić jeszcze jesienią.

Lodowa skorupa może zniszczyć więcej niż mróz

Choć śnieg zwykle chroni pola, problemem bywa powstawanie warstwy lodu pod pokrywą śnieżną.

Taka skorupa:

• odcina dostęp powietrza do gleby
• sprzyja rozwojowi chorób
• zwiększa ryzyko pleśni śniegowej

Zjawisko to często pojawia się przy częstych odwilżach i ponownych spadkach temperatur.

Wiosenne roztopy zdecydują o bilansie zimy

Równie ważne jak sam mróz jest to, jak śnieg będzie się topił.

Najlepszy wariant dla rolnictwa to:

• powolne, równomierne roztapianie
• wsiąkanie wody w glebę

Taki proces pozwala uzupełnić zapasy wilgoci i ograniczyć skutki możliwej suszy wiosennej, która w ostatnich latach coraz częściej uderzała w uprawy.

Jak głęboko zamarzła ziemia? To kluczowa kwestia

Na ten temat wypowiada się Tomasz Piechota z Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu.

W jego ocenie w większości Polski – dzięki śniegowi – przemarznięcie gleby było niewielkie i nie powinno zaszkodzić jej strukturze.

Przy długotrwałych mrozach grunt może jednak zamarzać głębiej. Teoretycznie takie przemrożenie poprawia strukturę podglebia, ale w tym roku szanse na taki korzystny efekt są niewielkie.

Zima jeszcze nie powiedziała ostatniego słowa

Na razie nastroje wśród rolników są ostrożne.

Tam, gdzie śnieg utrzymywał się długo, dominuje umiarkowany optymizm. W regionach bez pokrywy śnieżnej pojawiają się poważne obawy o straty w oziminach.

Ostateczny bilans zależeć będzie od:

• dalszego przebiegu zimy
• tempa roztopów
• ewentualnych kolejnych fal mrozu

Jedno jest pewne – ta zima może w dużej mierze przesądzić o jakości i wysokości tegorocznych plonów.