Stonka już na ziemniakach. Rolnicy szukają środka, który działa także w upał

Stonka na ziemniakach już się pojawia, a wielu rolników zwraca uwagę na coraz trudniejsze warunki wykonywania zabiegów. Problemem są nie tylko larwy szkodnika, ale także wysokie temperatury i słabsza skuteczność części preparatów podczas upałów. Dlatego producenci ziemniaka coraz częściej szukają rozwiązań, które utrzymują skuteczność również w gorące dni.

Stonka ziemniaczana jest jednym z najgroźniejszych szkodników ziemniaka, a największe straty powodują zwykle larwy. Rolnicy coraz częściej zwracają uwagę na skuteczność zabiegów podczas upałów oraz problem odporności szkodników na część substancji czynnych. Dlatego ważne są odpowiedni termin zabiegu, rotacja substancji i obserwacja plantacji.

Stonka na ziemniakach — larwy stonki to główny cel zabiegu

Największe straty na plantacjach powodują zwykle larwy stonki ziemniaczanej. To właśnie one intensywnie żerują na liściach (patrz zdjęcie główne) i mogą gwałtownie osłabić rośliny, szczególnie w okresie dynamicznego wzrostu ziemniaka. Zbagatelizowane, niejednokrotnie doprowadzają choćby do gołożerów (czyli pozostają na pędzie tylko grube ogonki liściowe).

Zaledwie w kilka dni od kopulacji (2 do 10 , im cieplej tym ten czas jest krótszy), samice stonki ziemniaczanej przystępują do składania jaj

fot. Katarzyna Kupczak

Optymalny termin zabiegu to czas występowania larw L1 i L2, które łatwo rozpoznać po wiśniowo-karminowej barwie. Skuteczność insektycydów na larwy starsze L3 i L4 może być już niższa.

Na plantacjach ziemniaków wczesnych zdarza się jednak, iż konieczne jest także ograniczanie liczby chrząszczy, które rozpoczynają składanie jaj.

Rolnicy podkreślają, iż przy dużej presji szkodnika liczy się nie tylko szybkie działanie preparatu, ale również utrzymanie skuteczności zabiegu przez dłuższy czas.

Stonka ziemniaczana składa jaja po kilka, kilkadziesiąt sztuk w grupach po dolnej stronie liścia, z których w trakcie upału (temperatura powyżej 25 stopni) po upływie 5-7 dni wylęgają się larwy. Dzień przed wylęgiem larwy można zaobserwować prześwitujące przez osłonkę jajową czerwone oczy larwy

fot. Katarzyna Kupczak

Wysokie temperatury utrudniają ochronę ziemniaka przed stonką

W ostatnich sezonach problemem stają się coraz częstsze upały. Wysokie temperatury mogą ograniczać skuteczność części insektycydów, zwłaszcza gdy zabieg wykonywany jest w trudnych warunkach pogodowych.

Rolnicy zwracają uwagę, iż niektóre preparaty z grupy pyretroidów działają słabiej podczas gorącej pogody. To jeden z powodów, dla których producenci ziemniaka coraz częściej szukają alternatyw pozwalających utrzymać skuteczność ochrony również w wyższych temperaturach.

Dla gospodarstwa oznacza to bardzo praktyczny problem:

• czy zabieg ochroni plantację wystarczająco długo,
• czy konieczny będzie kolejny oprysk,
• i czy rośliny utrzymają potencjał plonowania mimo presji stonki.

Problemem staje się także odporność stonki ziemniaczanej na insektycydy

Coraz częściej mówi się również o odporności stonki ziemniaczanej na niektóre substancje czynne. Wieloletnie stosowanie tych samych rozwiązań może prowadzić do spadku skuteczności ochrony.

Dlatego eksperci przypominają o znaczeniu rotacji substancji czynnych oraz dobieraniu preparatów o odmiennym mechanizmie działania.

Jednym z rozwiązań stosowanych w ochronie plantacji ziemniaka jest chlorantraniliprol — substancja czynna z grupy antranilowych diamidów. Preparat Cosayr^® 200 SC zawierajacy tę substancję, działa kontaktowo i żołądkowo na szkodnika. Podkreślić należy jego wyjatkową destrukcyjną skuteczność wobec larw stonki ziemniaczanej.

Kiedy najczęściej wykonuje się oprysk na stonkę w ziemniakach?

Zabieg przeciwko stonce ziemniaczanej najczęściej wykonuje się po pojawieniu się szkodnika — od początku zakrywania międzyrzędzi do momentu pojawienia się pierwszych kwiatostanów na pędzie głównym ziemniaka.

W praktyce termin ochrony zależy od:

• presji szkodnika,
• fazy rozwojowej roślin,
• pogody,
• oraz obserwacji plantacji (monitoringu — jaj szukamy po dolnej stronie liści).

Specjaliści przypominają także, iż dla skuteczności zabiegu znaczenie może mieć odpowiednie przygotowanie cieczy roboczej, w tym adekwatne pH wody. Dla zachowania wysokiej skuteczności zadbaj o optymalne pH cieczy roboczej 4,5–5,5 (poniżej 6!).

Stonka na ziemniakach — najważniejsza pewności działania insektycydu

Dla wielu gospodarstw podstawą w walce ze stonką jest skuteczność zabiegu i długość działania środka po opryskaniu plnatancji. Przy wysokich kosztach produkcji ziemniaka i mizernej cenie sprzedaży zimeniaków rolnicy zwracają uwagę nie tylko na cenę środka, ale również na:

• długość działania (Cosayr 200 SC działa min. do 14 dni od zabiegu),
• stabilność skuteczności (większa niezależność środka Cosayr 200 SC od temperatury),
• odporność szkodników (Cosayr 200 SC — brak odporności, w porównaniu z acetamiprydem i pyretroidami),
• możliwość działania podczas wysokich temperatur (Cosayr 200 SC jest skuteczny w wyższych temperaturach niż pyretroidy),
• oraz liczbę koniecznych zabiegów (1 zabieg w sezonie).

Dlatego temat ochrony plantacji ziemniaka przed stonką wraca w tym sezonie szczególnie mocno — zwłaszcza tam, gdzie pojawiły się już pierwsze larwy.