Zdjęcie: Unijne dopłaty nie dla agroholdingów?

Unijne dopłaty nie dla ukraińskich gigantów? Ukraińskie rolnictwo, oparte na wielkoobszarowych gospodarstwach, stoi przed gigantycznym wyzwaniem w procesie integracji z Unią Europejską. Jak alarmują tamtejsze władze, jeżeli zasady Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) zostałyby przeniesione na Ukrainę bez zmian, zdecydowana większość tamtejszych przedsiębiorstw rolnych nie zobaczy ani jednego eurocenta z unijnych dotacji.

Podczas konferencji Grain Ukraine wiceminister gospodarki Ukrainy Ołeksij Sobolew otwarcie przyznał, iż blisko 80% ukraińskich przedsiębiorstw rolnych może zostać całkowicie wykluczonych z unijnego systemu wsparcia bezpośredniego. Powód? Unijne limity obszarowe i zasady nakierowane na wspieranie mniejszych, rodzinnych gospodarstw, które nijak mają się do struktury ukraińskich agroholdingów.

Czytaj również:

Rozmowy w Kijowie. Resort rolnictwa walczy o równe zasady z Ukrainą. W tle potężny wzrost polskiego eksportu!

Twarde negocjacje i miliardowe koszty

Dla Kijowa kwestia dopłat bezpośrednich będzie jednym z najtrudniejszych punktów w negocjacjach akcesyjnych. Ukraińcy zdają sobie sprawę, iż wejście do UE to nie tylko korzyści, ale przede wszystkim konieczność dostosowania się do rygorystycznych norm środowiskowych i fitosanitarnych.

• Koszt transformacji: Szacuje się, iż samo dostosowanie ukraińskiego sektora agro do unijnych wymagań (np. w zakresie ograniczenia stosowania środków ochrony roślin czy dobrostanu) pochłonie od 2 do 4 miliardów euro.
• Zagrożenie dla eksportu: Ukraińscy producenci obawiają się, iż restrykcyjne unijne normy obniżą ich konkurencyjność cenową na rynkach trzecich (np. w Azji czy Afryce), gdzie zachodnioeuropejskie standardy nie są wymagane, a liczy się wyłącznie niska cena.

Integracja już trwa, ale zasady budzą obawy

Przedstawiciele ukraińskiego biznesu, w tym szefowie największych holdingów takich jak Kernel, podkreślają, iż integracja rynkowa z UE faktycznie już się dokonała. w tej chwili blisko połowa ukraińskiego eksportu produktów rolno-spożywczych (ze szczególnym uwzględnieniem produktów przetworzonych, jak olej słonecznikowy czy śruty) trafia na rynek unijny.

Ukraińscy producenci deklarują gotowość do gry na europejskich zasadach, jednak domagają się długich okresów przejściowych oraz specjalnych warunków, które uwzględniałyby unikalną, wielkoobszarową strukturę ich rolnictwa. Bez kompromisu, wejście do UE może okazać się dla wielu tamtejszych gospodarstw kosztowną pułapką.

Geopolityczna kalkulacja vs. gospodarczy rachunek. O co toczy się gra?

W całej dyskusji o akcesji Ukrainy do Unii Europejskiej coraz wyraźniej rysuje się potężny konflikt interesów. Z punktu widzenia Brukseli, Berlina czy Paryża, przyjęcie Kijowa do wspólnoty to przede wszystkim strategiczny ruch geopolityczny. Chodzi o trwałe zakotwiczenie Ukrainy w strukturach Zachodu, budowę potężnego bufora strategicznego i skokowe poprawienie bezpieczeństwa całego kontynentu w obliczu stałego zagrożenia i ewentualnej konfrontacji z Rosją. Silna, zintegrowana z Europą Ukraina to klucz do stabilności politycznej na dekady.

Jednak ta geopolityczna tarcza ma swoją bardzo konkretną, rynkową cenę. I koszty te nie rozłożą się równomiernie. O ile dla europejskiego sektora technologicznego, zbrojeniowego czy budowlanego odbudowa Ukrainy będzie potężnym impulsem rozwojowym, o tyle dla unijnego, a w pierwszej kolejności polskiego rolnictwa, cena ta będzie gigantyczna.

Gra toczy się więc o to, czy Unia Europejska zdoła wypracować mechanizmy, które ochronią jej własne bezpieczeństwo żywnościowe i tradycyjny model rolnictwa. jeżeli Bruksela w imię wielkiej polityki poświęci interesy lokalnych producentów rolnych, otwarcie drzwi dla ukraińskich agroholdingów – choćby działających w granicach unijnego prawa – może doprowadzić do głębokiego kryzysu strukturalnego na europejskiej wsi. Bezpieczeństwo militarne kupione kosztem likwidacji opłacalności produkcji u własnych rolników byłoby dla unijnej strategii niezwykle gorzkim zwycięstwem.