VAT dalej poza wsparciem. Rolnicy ryczałtowi bez zmian w zasadach pomocy

Samorząd rolniczy, reprezentowany przez Krajowa Rada Izb Rolniczych, zwrócił się do resortu rolnictwa z wnioskiem o zmianę zasad przyznawania wsparcia w ramach Planu Strategicznego WPR. najważniejszy postulat dotyczył uznania podatku VAT za koszt kwalifikowalny w przypadku rolników ryczałtowych. Argumentacja była prosta: dla tej grupy gospodarstw VAT jest kosztem, którego nie można odzyskać, a więc realnie obniża wartość otrzymywanej pomocy. W praktyce oznacza to, iż rolnicy ryczałtowi inwestują mniej niż ci, którzy rozliczają się jako czynni podatnicy VAT.

Straight rows of sugar beets growing in a soil in perspective on an agricultural field. Sugar beet cultivation. Young shoots of sugar beet, illuminated by the sun. Agriculture, organic

Nierówne zasady konkurencji?

Zdaniem izb rolniczych obecne przepisy prowadzą do sytuacji, w której część rolników jest na starcie w gorszej pozycji.

Rolnicy rozliczający VAT mogą odzyskać podatek naliczony przy inwestycjach, natomiast ryczałtowcy – nie. W efekcie:

• realna wartość wsparcia jest dla nich niższa,
• inwestycje są droższe w ujęciu netto,
• konkurencyjność gospodarstw spada.

Samorząd rolniczy wskazuje, iż system nie uwzględnia specyfiki tej grupy i wymaga korekty.

Resort rolnictwa: zasady pozostają bez zmian

Odpowiedź Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest jednoznaczna. Na obecnym etapie VAT pozostaje kosztem niekwalifikowalnym – i dotyczy to wszystkich rolników, niezależnie od formy rozliczeń podatkowych.

Zasada ta obejmuje m.in. inwestycje w ramach działania „Rozwój małych gospodarstw”. Resort podkreśla, iż jest to rozwiązanie systemowe, zgodne z obowiązującymi wytycznymi.

Częściowy zwrot VAT – ale nie dla wszystkich wydatków

Ministerstwo zwraca uwagę, iż rolnik ryczałtowy nie jest całkowicie pozbawiony możliwości odzyskania VAT. Mechanizm zryczałtowanego zwrotu pozwala odzyskać część podatku przy sprzedaży produktów rolnych lub świadczeniu usług dla podatników VAT.

W praktyce oznacza to dopłatę na poziomie 6,5% wartości transakcji, jednak nie rekompensuje to w pełni podatku zapłaconego przy inwestycjach.

Premia dla młodych rolników na innych zasadach

W przypadku programu „Premia dla młodych rolników” sytuacja wygląda inaczej. Tam nie funkcjonuje klasyczny podział na koszty kwalifikowalne i niekwalifikowalne, ponieważ wsparcie ma formę ryczałtowej premii.

To oznacza, iż kwestia VAT nie jest tu rozpatrywana w taki sam sposób jak przy inwestycjach.

Zmiany? Na razie wykluczone

Resort rolnictwa wskazuje, iż zmiana zasad w trakcie trwania programu byłaby problematyczna. W poprzednich latach (2023–2025) odbyły się już nabory, w których VAT nie był kosztem kwalifikowalnym.

Wprowadzenie nowych zasad tylko dla części beneficjentów mogłoby zostać uznane za nierówne traktowanie i zakwestionowane przez instytucje kontrolne, takie jak Komisja Europejska czy Europejski Trybunał Obrachunkowy.

Co to oznacza dla rolników?

Na dziś sytuacja jest jasna: rolnicy ryczałtowi przez cały czas muszą uwzględniać VAT jako koszt własny przy inwestycjach.

Choć temat wraca i budzi emocje w środowisku rolniczym, na ewentualne zmiany trzeba będzie poczekać – najpewniej do kolejnej perspektywy finansowej lub nowego rozdania w ramach WPR.