Warzywa funkcjonalne. Nowe wykorzystanie oberżyny i zmiana podejścia do odmian

Warzywa funkcjonalne coraz częściej pojawiają się w badaniach naukowych i strategiach rozwoju rolnictwa. Najnowsze prace zespołów badawczych z Hiszpanii pokazują, iż w nasionach oberżyny można znaleźć związki o wysokiej aktywności biologicznej, przydatne w farmakologii.

Odkrycie naukowców z instytutu badań biomedycznych w Madrycie (Instituto de Investigacion Biosanitaria — ibs.GRANADA) może w dłuższej perspektywie zmienić sposób myślenia o odmianach. Ostatecznie warzywa funkcjonalne mogą zmienić kierunek produkcji i przeznaczenia plonu.

Warzywa funkcjonalne jako nowy kierunek badań

Warzywa funkcjonalne nie są nową kategorią, jednak dotychczas skupiano się głównie na owocach i częściach jadalnych.
Obecnie coraz częściej uwaga naukowców przesuwa się na nasiona. Mianowicie dlatego, iż zawierają one największe stężenia związków bioaktywnych. W efekcie rośnie zainteresowanie odmianami tworzonymi nie tylko pod kątem plonu handlowego, ale także składu chemicznego.

Co wykryto w nasionach oberżyny zwanej bakłażanem?

Badania prowadzone przez Uniwersytet w Granadzie oraz instytuty biosanitarne wykazały, iż nasiona bakłażana określonych odmian zawierają wysokie stężenia flawonoidów i polifenoli.
Ściśle mówiąc, naukowcy zidentyfikowali m.in. kwercetynę, kemferol oraz protodiozynę, czyli związki znane z aktywności biologicznej. Co ważne, analizowali nasiona dojrzałe i odtłuszczone bakłażana/oberżyny. Czyli w polu ich zainteresowania był materiał, który może stać się surowcem dla przemysłu farmakologicznego i biotechnologicznego.

Na stronach instytut czytamy:

„W nasionach bakłażana odmiany S0506 zespół badwaczy zidentyfikował naturalne związki o niezwykłej zdolności hamowania wzrostu komórek raka jelita grubego. Badania, opublikowane niedawno w czasopiśmie „Food Bioscience” ujawniają, iż te ekstrakty, bogate we flawonoidy i polifenole, hamują proliferację guzów. Co więcej, choćby działają na komórki macierzyste raka, wykazując niską toksyczność dla zdrowych komórek. Obiecujące wyniki, uzyskane w hodowlach komórkowych i na zwierzętach, otwierają nowe możliwości rozwoju przyszłych terapii uzupełniających w leczeniu tych nowotworów.”

Co to oznacza dla producentów warzyw?

Dla producentów warzyw oznacza to możliwą zmianę modelu produkcji. Konkretnie to w przyszłości głównym celem może się stać produkcja nasion jako plonu przetwórczego, a nie wyłącznie owoców przeznaczonych na świeży rynek.
Jednocześnie owoce bakłażana, pozbawione nasion, nie muszą tracić wartości, ponieważ mogą trafiać do przemysłu mroźniczego, przetwórczego lub gastronomii zbiorowej.

Taki podział pozwala lepiej wykorzystać cały plon, a więc ograniczyć straty i zwiększyć opłacalność produkcji.

Odmiany pod nasiona użytkowe jako plon

Nowe podejście oznacza również inne kryteria doboru odmian. Mianowicie liczyć się może:

• skład chemiczny nasion,
• stabilność cech w kolejnych pokoleniach,
• zdolność do mechanicznego oddzielania nasion,
• przydatność owoców po pozyskaniu nasion jako produktu ubocznego.

Dlatego hodowla odmian oberżyny może coraz częściej przebiegać we współpracy z firmami nasiennymi, ośrodkami badawczymi i sektorem farmakologicznym.

Warzywa funkcjonalne a przyszłość produkcji

Warzywa funkcjonalne mogą stać się jednym z filarów specjalistycznej produkcji rolniczej. Nie chodzi jednak o szybkie zmiany, ale o długofalowy trend, który już teraz warto obserwować.

Produkcja nastawiona na nasiona ale nie do siewu, przy jednoczesnym zagospodarowaniu owoców jako surowca przetwórczego, wpisuje się w ideę pełnego wykorzystania plonu i gospodarki obiegu zamkniętego.

Warzywa funkcjonalne — w jakim kierunku może pójść uprawa?

Warzywa funkcjonalne pokazują, iż przyszłość produkcji warzyw może opierać się na specjalizacji, a nie tylko na wielkości plonu. Dla producentów to sygnał, aby śledzić rozwój odmian, badań nad nasionami oraz współpracę nauki z przemysłem.

Choć na razie są to projekty badawcze, kierunek jest wyraźny i może w kolejnych latach przełożyć się na nowe modele kontraktacji i produkcji.

Źródło: ibs.GRANADA
„`html

FAQ: Warzywa funkcjonalne. Nowe wykorzystanie oberżyny i zmiana podejścia do odmian

Co to są warzywa funkcjonalne?

Warzywa funkcjonalne to odmiany, które zawierają związki o wysokiej aktywności biologicznej, przydatne w farmakologii i mające korzystny wpływ na zdrowie. Obejmuje to nie tylko części jadalne, ale także nasiona, które zawierają bogate stężenia związków bioaktywnych.

Jakie związki bioaktywne znaleziono w nasionach oberżyny?

W nasionach oberżyny zidentyfikowano związki takie jak kwercetyna, kemferol i protodiozyna. Te flawonoidy i polifenole mają pozytywny wpływ na zdrowie, potencjalnie hamując wzrost komórek raka jelita grubego.

Jakie zmiany mogą nastąpić w produkcji warzyw w przyszłości?

Możliwe, iż przyszłość produkcji warzyw skupi się na produkcji nasion jako plonu przetwórczego, a nie tylko na owocach przeznaczonych do sprzedaży. Owoce mogą być wykorzystywane w przemyśle mroźniczym i przetwórczym.

Jakie kryteria będą miały znaczenie w doborze odmian warzyw?

W doborze odmian dla nasion użytkowych liczyć się będą takie kryteria jak skład chemiczny nasion, stabilność cech w pokoleniach, zdolność do mechanicznego oddzielania nasion oraz przydatność owoców jako produktu ubocznego po pozyskaniu nasion.

Jakie są przyszłe kierunki rozwoju badań nad warzywami funkcjonalnymi?

Badania nad warzywami funkcjonalnymi mogą prowadzić do specjalizacji w produkcji, skupiającej się na jakości plonów i współpracy z przemysłem farmaceutycznym. Oczekiwane są innowacje w modelach kontraktacji i produkcji na bazie nowoczesnych odmian.

„`