Zakaz palenia w kominkach 2026. Co zmieni się także na wsi?

Zakaz palenia w kominkach 2026 nie wynika z jednej ogólnopolskiej ustawy, ale z uchwał antysmogowych przyjmowanych przez sejmiki województw. To właśnie one określają, gdzie i na jakich zasadach można używać kominków oraz palić drewnem. W praktyce oznacza to, iż w części regionów nowe ograniczenia już obowiązują. Natomiast w innych najważniejsze zmiany wejdą w życie właśnie w 2026 roku.

Jeszcze kilka lat temu kominek kojarzył się z dodatkiem do domu, a nie z problemem prawnym. Dziś coraz więcej właścicieli zastanawia się, czy po 2026 roku w ogóle będzie mogło z niego korzystać. Ponieważ regionalne uchwały już teraz wprowadzają ograniczenia, zakaz palenia w kominkach 2026 przestaje być teorią, a zaczyna dotyczyć codziennych decyzji mieszkańców. W tym także rolników, którzy wykorzystują kominki i piece na drewno w domach oraz budynkach gospodarczych.

Skąd bierze się zakaz palenia w kominkach?

Uchwały antysmogowe są aktami prawa miejscowego, które mają ograniczać zanieczyszczenie powietrza i poprawiać jego jakość. Obejmują one instalacje spalające paliwa stałe, a więc nie tylko kotły i piece, ale także kominki. Co istotne, przepisy regulują zarówno wymagania techniczne urządzeń, jak i rodzaj paliwa, którego wolno używać.

Dlatego w wielu przypadkach problemem nie jest sam kominek, ale to, czy spełnia on określone normy i czym jest opalany. Dotyczy to również gospodarstw rolnych, gdzie kominki i piece na drewno przez cały czas pełnią funkcję uzupełniającego źródła ciepła. Właśnie w tym miejscu pojawiają się największe wątpliwości wśród właścicieli domów jednorodzinnych.

Podkarpacie: kominki pod ścisłymi warunkami

W województwie podkarpackim obowiązuje uchwała antysmogowa przyjęta 23 kwietnia 2018 r. (Uchwała Nr LII/869/18 Sejmiku Województwa Podkarpackiego). Przepisy te wprowadzają stopniowe ograniczenia w eksploatacji urządzeń opalanych węglem i drewnem, a najważniejsze znaczenie mają daty graniczne wymiany źródeł ciepła.

Terminy te rozłożono w czasie, a dokładnie:

• do 1 stycznia 2022 r. – dla instalacji starszych niż 10 lat lub bez tabliczki znamionowej,
• do 1 stycznia 2024 r. – dla urządzeń użytkowanych od 5 do 10 lat,
• do 1 stycznia 2026 r. – dla instalacji młodszych niż 5 lat,
• do 1 stycznia 2028 r. – dla kotłów klasy 3 i 4 według normy PN-EN 303-5:2012.

Bezterminowo mogą być użytkowane wyłącznie urządzenia spełniające wymagania klasy 5.

Kominki na Podkarpaciu: nie każdy jest dozwolony

Od 1 stycznia 2023 r. na Podkarpaciu wolno użytkować wyłącznie ogrzewacze pomieszczeń, w tym kominki, które spełniają wymagania ekoprojektu lub osiągają sprawność cieplną co najmniej 80%. W praktyce oznacza to, iż starsze kominki rekreacyjne, choćby jeżeli służą jedynie okazjonalnemu paleniu, nie mogą być legalnie używane, o ile nie spełniają tych kryteriów.

Dla wielu właścicieli domów, w tym rolników zamieszkałych na terenach wiejskich, to właśnie ten zapis okazał się najbardziej zaskakujący, ponieważ drewno przestało być automatycznie uznawane za „dozwolone” paliwo.

Zakaz palenia w kominku 2026. Czym konkretnie nie wolno palić?

Uchwała antysmogowa w województwie podkarpackim wprost zakazuje stosowania określonych paliw. Niedozwolone są przede wszystkim:

• węgiel brunatny i paliwa z jego wykorzystaniem,
• muły i flotokoncentraty węglowe oraz ich mieszanki,
• paliwa o uziarnieniu poniżej 5 mm i zawartości popiołu powyżej 12%,
• biomasa stała o wilgotności powyżej 20%.

W praktyce oznacza to, iż mokre drewno również jest paliwem zakazanym, choćby jeżeli sam kominek spełnia wymagania techniczne.

Świętokrzyskie: kolejne zakazy w 2026 roku

Podobne regulacje obowiązują w województwie świętokrzyskim. Tamtejsza uchwała antysmogowa- (Uchwała nr XXII/292/20 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego) z dnia 29 czerwca 2020 r. wprowadziła stopniowe zakazy, czyli:

• od 1 lipca 2021 r. – zakaz palenia mułem, flotami oraz wilgotną biomasą,
• od 1 lipca 2023 r. – zakaz użytkowania kotłów pozaklasowych,
• od 1 lipca 2024 r. – zakaz użytkowania kotłów klasy 3 i 4,
• od 1 lipca 2026 r. – dopuszczenie wyłącznie urządzeń spełniających wymagania ekoprojektu.

Dodatkowo od 2026 r. nie wolno użytkować kotłów na paliwo stałe w budynkach, które można podłączyć do sieci gazowej lub ciepłowniczej. To zapis, który wprost wpływa na decyzje inwestycyjne właścicieli domów, w tym także rolników.

Zakaz palenia w kominkach 2026 – nie tylko w dwóch województwach

Chociaż Podkarpacie i Świętokrzyskie są dziś najczęściej przywoływane, podobne uchwały funkcjonują także w innych częściach kraju. Różnią się one terminami i szczegółowymi wymaganiami, jednak kierunek zmian jest wspólny. Zakaz palenia w kominkach 2026 wpisuje się w szerszą politykę ograniczania emisji z domowych źródeł ciepła.

Kontrole i kary dla rolników

Przepisy antysmogowe nie pozostają martwe. Kontrole mogą prowadzić straż gminna, straż miejska oraz upoważnieni pracownicy urzędów. W przypadku stwierdzenia naruszeń grożą mandaty, a w skrajnych sytuacjach również postępowania administracyjne.

Dlatego coraz częściej to nie sama wymiana urządzenia, ale brak wiedzy o lokalnych przepisach staje się największym problemem mieszkańców, także prowadzących gospodarstwa rolne.

Czy można dostać dofinansowanie?

Właściciele budynków mogą korzystać z programów wsparcia, takich jak np. „Czyste Powietrze”, „Moje Ciepło” czy „Ciepłe Mieszkanie”. Na Podkarpaciu wnioski składa się m.in. za pośrednictwem Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Rzeszowie.

Dofinansowanie często przesądza o tym, czy inwestycja w nowe źródło ciepła jest możliwa jeszcze przed wejściem w życie kolejnych zakazów palenia w kominkach 2026.

Co właściciel domu powinien sprawdzić?

Przepisy nie są jednolite w całej Polsce, dlatego przed kolejnymi sezonami grzewczymi warto – niezależnie od tego, czy chodzi o dom jednorodzinny, czy gospodarstwo rolne:

• sprawdzić, jaka uchwała obowiązuje w danym województwie,
• ustalić klasę i wiek posiadanego kominka lub pieca,
• zweryfikować, jakim paliwem wolno palić,
• rozważyć wymianę źródła ciepła z wykorzystaniem dostępnych dotacji.

W wielu przypadkach to właśnie rok 2026 stanie się granicą, po której dotychczasowe kominki i piece przestaną być legalne, choćby jeżeli do tej pory były używane bez problemów.

Zmiany dotyczą nie tylko kominków i drewna. Równolegle zaostrzane są przepisy dotyczące węgla, które dla wielu gospodarstw okażą się jeszcze bardziej dotkliwe. Pisaliśmy o tym w artykule: Palenie węglem grozi karą – co rolnik musi wiedzieć przed 1 stycznia 2026?

Źródła: Uchwały antysmogowe sejmików województw (Podkarpackiego i Świętokrzyskiego), Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1185 (ekoprojekt), PN-EN 303-5:2012, NFOŚiGW, WFOŚiGW w Rzeszowie.

FAQ: Zakaz palenia w kominkach 2026. Co zmieni się także na wsi?

Jakie uchwały wprowadzają zakaz palenia w kominkach?

Zakaz palenia w kominkach wynika z uchwał antysmogowych przyjmowanych przez sejmiki województw, które określają zasady używania kominków oraz paliw w różnych regionach.

Jakie rodzaje paliw są zabronione przy paleniu w kominkach?

Niedozwolone są m.in. węgiel brunatny, muły węglowe oraz biomasa stała o wilgotności powyżej 20%. Mokre drewno także nie może być używane jako paliwo.

Co zrobić, jeżeli mój kominek ma więcej niż 10 lat?

Jeśli Twój kominek ma więcej niż 10 lat, powinien być wymieniony do 1 stycznia 2022 r., zgodnie z uchwałą antysmogową obowiązującą w Twoim regionie.

Jakie są konsekwencje za nieprzestrzeganie zakazów palenia w kominkach?

Osoby łamiące przepisy antysmogowe mogą być kontrolowane przez straż gminną lub miejską, co grozi mandatami oraz postępowaniami administracyjnymi.

Czy mogę otrzymać dofinansowanie na wymianę kominka?

Tak, właściciele budynków mogą korzystać z programów wsparcia, takich jak „Czyste Powietrze” czy „Moje Ciepło”, które mogą pomóc w sfinansowaniu wymiany starego kominka.