3 godzin temu
Załamanie koniunktury w rolnictwie potwierdzają najnowsze dane IRG SGH w Warszawie. W I kwartale 2026 r. wskaźnik koniunktury rolnej IRG SGH spadł aż o 12,6 pkt. Dlatego też sytuacja ekonomiczna wielu gospodarstw wyraźnie się pogorszyła. Jednocześnie spadły przychody ze sprzedaży produktów rolnych, a nastroje rolników osiągnęły jeden z najniższych poziomów w historii badania.
Choć pogorszenie koniunktury w rolnictwie o tej porze roku nie jest zjawiskiem nowym, tym razem skala spadku zaskoczyła ekonomistów. choćby podczas globalnego kryzysu finansowego oraz kryzysu energetycznego kwartalne spadki wskaźnika były bowiem mniejsze. Dlatego najnowsze dane SGH wskazują na wyjątkowo trudny moment dla polskiego rolnictwa.
Załamanie koniunktury w rolnictwie według IRG SGH
Najnowsza informacja sygnalna opracowana przez IRG SGH w Warszawie pokazuje wyraźne załamanie koniunktury w rolnictwie w pierwszych miesiącach 2026 r. Wskaźnik koniunktury rolnej IRGAGR spadł w porównaniu z poprzednim kwartałem o 12,6 pkt, a jednocześnie był niższy niż przed rokiem o 7,2 pkt.
Eksperci SGH przypominają, iż pogorszenie koniunktury rolnej w pierwszym kwartale roku jest częściowo zjawiskiem sezonowym. Wynika to bowiem z cyklu wegetacyjnego oraz ograniczonej sprzedaży produktów rolnych zimą. Jednak obecny spadek jest znacznie większy niż w typowych latach.
Spadek wartości IRGAGR jest jednak zbyt duży, by przypisywać go wyłącznie czynnikom sezonowym – podaje IRG SGH w Warszawie.
Co więcej, choćby w okresach silnych wstrząsów gospodarczych kwartalne spadki wskaźnika były mniejsze. W czasie globalnego kryzysu finansowego z lat 2008–2009 spadek wyniósł około 10 pkt, a podczas kryzysu energetycznego z 2022 r. około 11,6 pkt.
Spadają przychody i nastroje rolników
Obecne załamanie koniunktury w rolnictwie wynika z kilku czynników, które jednocześnie pogorszyły sytuację gospodarstw.
Przede wszystkim wyraźnie spadły przychody ze sprzedaży produktów rolnych. Wartość wskaźnika wyrównanych przychodów pieniężnych, który jest jedną z dwóch głównych składowych wskaźnika koniunktury, obniżyła się aż o 15,1 pkt.
Jednocześnie pogorszyły się nastroje producentów rolnych. Wskaźnik zaufania rolników spadł bowiem o 7,6 pkt, dlatego wielu producentów obawia się dalszego pogorszenia sytuacji ekonomicznej gospodarstw.
Kwartalne spadki wartości zarówno ogólnego wskaźnika koniunktury, jak i obu wskaźników cząstkowych są największe w ponad 30-letniej historii badania koniunktury rolnej przez IRG SGH – zauważa IRG SGH w Warszawie.
Załamanie koniunktury w rolnictwie potwierdzają najnowsze dane IRG SGH. Spadły przychody gospodarstw oraz nastroje rolników.
fot. Canva
Niskie ceny skupu pogłębiają spadek koniunktury
Eksperci wskazują, iż główną przyczyną pogorszenia koniunktury są niskie ceny skupu płodów rolnych. W wielu gospodarstwach przychody ze sprzedaży produktów rolnych nie rosną bowiem tak gwałtownie jak koszty produkcji.
Jednocześnie część producentów ograniczyła produkcję, dlatego spadła także aktywność gospodarcza w niektórych gospodarstwach. Do pogorszenia sytuacji przyczyniają się również słabsze nastroje rolników, którzy coraz ostrożniej planują kolejne inwestycje.
Dlatego ekonomiści SGH podkreślają, iż obecne załamanie koniunktury w rolnictwie ma zarówno wymiar ekonomiczny, jak i psychologiczny.
Załamanie koniunktury w rolnictwie. Najtrudniejsza sytuacja dużych gospodarstw
Badanie IRG SGH pokazuje także wyraźne zróżnicowanie sytuacji gospodarstw rolnych. Najbardziej pogorszyła się sytuacja gospodarstw położonych w makroregionie środkowozachodnim.
Silny spadek koniunktury odnotowały także największe gospodarstwa rolne, czyli te o powierzchni powyżej 50 ha, a także gospodarstwa specjalizujące się w uprawie roślin innych niż wieloletnie.
Z kolei najmniejsze pogorszenie koniunktury odnotowano w gospodarstwach położonych w makroregionie zachodnim oraz w najmniejszych gospodarstwach o powierzchni do 7 ha.
Nieco lepszą sytuację odnotowały także gospodarstwa zajmujące się uprawą roślin wieloletnich oraz działalnością pozarolniczą.
Żadna grupa gospodarstw nie odnotowała poprawy
Warto jednak podkreślić, iż żadna z analizowanych grup gospodarstw rolnych nie odnotowała poprawy koniunktury. Oznacza to, iż pogorszenie sytuacji ekonomicznej dotyczy całego sektora rolnego.
Dlatego ekonomiści wskazują, iż dalszy rozwój sytuacji będzie zależał przede wszystkim od poziomu cen skupu produktów rolnych oraz sytuacji na rynkach rolnych w kolejnych miesiącach.
Podsumowanie
Dane Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH wskazują na wyraźne załamanie koniunktury w rolnictwie w pierwszym kwartale 2026 r. Wskaźnik koniunktury rolnej spadł aż o 12,6 pkt, a jednocześnie pogorszyły się przychody ze sprzedaży produktów rolnych oraz nastroje producentów. jeżeli ceny skupu pozostaną niskie, presja ekonomiczna w sektorze rolnym może utrzymać się także w kolejnych miesiącach.
Jedną z przyczyn pogorszenia sytuacji gospodarstw są niskie ceny zbóż i ograniczony handel na rynku. Pisaliśmy o tym więcej w artykule: Rolnicy apelują do premiera. Chodzi o skup zbóż przez Elewarr
Źródło: IRG SGH w Warszawie
