2 godzin temu
33 KM, trzy cylindry i maksymalnie 25,4 km/h – tak prezentował się Zetor Major 3011, który na początku lat 60. otworzył nowy rozdział w historii czeskiej marki. Dziś jego parametry mogą wydawać się skromne, ale to właśnie ten model zapoczątkował pierwszą zunifikowaną serię ciągników Zetora.
Fot. Mariusz Pulkowski Zetor 3011 zapoczątkował nową serię ciągników
Historia modelu rozpoczęła się w 1960 roku. Zetor wprowadził wówczas na rynek model 3011 jako podstawowy ciągnik pierwszej zunifikowanej serii UŘ I. Założenie było jak na swoje czasy bardzo nowoczesne – różne modele ciągników miały wykorzystywać możliwie dużo takich samych części. Upraszczało to zarówno produkcję, jak i późniejszą obsługę oraz serwis maszyn.
Rodzinę uzupełniły później modele Zetor 2011 oraz Zetor 4011. Poszczególne ciągniki otrzymywały silniki o różnej liczbie cylindrów, ale dzięki unifikacji konstrukcji mogły korzystać ze wspólnych podzespołów. Właśnie ta koncepcja stała się jednym z charakterystycznych elementów rozwoju Zetora w kolejnych dekadach.
Zetor Major 3011 z 1963 roku zachował się w Polsce
Jeden z egzemplarzy tego modelu znajduje się w tej chwili w zbiorach Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu. Zetor Major 3011 pochodzi z 1963 roku, a jako jego producent wskazana jest Zbrojovka Brno w ówczesnej Czechosłowacji.
To maszyna zdecydowanie inna od współczesnych ciągników. Nie tylko pod względem wyposażenia czy komfortu operatora. Dobrze pokazują to już podstawowe parametry techniczne.
Ile koni ma Zetor 3011?
Według danych dotyczących muzealnego egzemplarza Zetor Major 3011 osiąga 33 KM, czyli 24,2 kW. Pod maską pracuje czterosuwowy, wysokoprężny silnik o trzech cylindrach i pojemności 2,34 l. Jednostka jest oczywiście zasilana olejem napędowym.
Ciekawie prezentuje się także skrzynia przekładniowa. Kierowca miał do dyspozycji 10 przełożeń do jazdy do przodu i 2 biegi wsteczne. Maksymalna prędkość wynosiła 25,4 km/h.
Zetor Major 3011 – dane techniczne
Parametry egzemplarza z 1963 roku prezentują się następująco:
- rok budowy – 1963,
- moc – 33 KM (24,2 kW),
- liczba cylindrów – 3,
- pojemność silnika – 2,34 l,
- paliwo – olej napędowy,
- liczba biegów – 10 + 2,
- prędkość maksymalna – 25,4 km/h,
- masa własna – 1720 kg,
- udźwig – 500 kg.
Fot. Mariusz Pulkowski 33 KM i ponad 1,7 tony masy
Interesujące jest zestawienie mocy z masą maszyny. Przy 33 KM Zetor Major 3011 ważył 1720 kg. Deklarowany dla muzealnego egzemplarza udźwig wynosi natomiast 500 kg.
Z dzisiejszej perspektywy 33 KM może kojarzyć się z niewielkim ciągnikiem pomocniczym. Warto jednak pamiętać, iż mówimy o konstrukcji wprowadzonej na rynek na początku lat 60. XX wieku.
W tamtym okresie mechanizacja gospodarstw wyglądała zupełnie inaczej, podobnie jak wymagania stawiane maszynom. Nie było zaawansowanej elektroniki, automatycznego prowadzenia czy rozbudowanych przekładni spotykanych obecnie. Liczyła się przede wszystkim stosunkowo prosta konstrukcja umożliwiająca wykonywanie podstawowych prac polowych.
Co oznaczało „3011” w nazwie Zetora?
Wraz z pierwszą zunifikowaną serią Zetor wprowadził również nowy sposób oznaczania swoich ciągników. Model 3011 stał się podstawą rodziny, do której dołączyły m.in. Zetory 2011 i 4011. Producent podkreśla, iż zastosowanie wspólnych elementów w różnych modelach pozwoliło znacznie uprościć produkcję i serwisowanie ciągników.
Fot. Mariusz Pulkowski Zetor 3011 był początkiem większej rodziny
Model 3011 nie pozostał sam. W pierwszej zunifikowanej serii pojawiły się ciągniki o różnej mocy i liczbie cylindrów. Zetor 2011 otrzymał silnik dwucylindrowy, 3011 – trzycylindrowy, natomiast 4011 – czterocylindrowy.
W 1966 roku rodzinę rozszerzył większy Zetor 5511. Koncepcja unifikacji okazała się na tyle istotna, iż stała się podstawą dalszego rozwoju ciągników marki.
Kilka lat później przyszedł czas na kolejną generację i znacznie mocniejsze maszyny. Zetor rozwijał zunifikowaną serię UŘ II, z którą związane są m.in. dobrze znane ciągniki z rodziny Crystal.
Zetor 3011 ma już ponad 60 lat
Dziś Zetor Major 3011 jest zabytkiem techniki rolniczej, ale jego znaczenie wykracza poza sam wiek konstrukcji. To od tego modelu rozpoczęła się pierwsza zunifikowana seria ciągników Zetora, która wyznaczyła kierunek rozwoju kolejnych maszyn producenta.
Patrząc na 33 KM, 1,7 t masy i maksymalną prędkość kilka przekraczającą 25 km/h, łatwo zauważyć, jak ogromną drogę w ciągu ponad sześciu dekad przeszła technika rolnicza. W latach 60. były to jednak parametry odpowiadające zupełnie innym realiom gospodarstw i mechanizacji.
Co ciekawe, jeden z Zetorów Major 3011 z 1963 roku zachował się w Polsce. Można go zobaczyć w zbiorach Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu.
