Zielony Ład zatrzymany na biurku prezydenta. Karol Nawrocki zawetował ustawę

Prezydent Karol Nawrocki zdecydował o zawetowaniu dwóch ustaw, podpisał pięć kolejnych, a nowelizację dotyczącą akcyzy skierował do Trybunału Konstytucyjnego w ramach kontroli prewencyjnej. Największe polityczne emocje budzi weto wobec ustawy FuelEU Maritime, którą prezydent uznał za element wdrażania Zielonego Ładu w Polsce.

Zielony Ład zatrzymany na biurku prezydenta. Karol Nawrocki zawetował ustawę

Decyzje zostały ogłoszone 2 lipca. Wśród ustaw zablokowanych przez głowę państwa znalazły się przepisy dotyczące rzeczników praw uczniowskich oraz regulacje związane z ograniczaniem zanieczyszczeń powodowanych przez statki.

Dwa weta prezydenta. Jedno dotyczy szkoły, drugie transportu morskiego

Pierwsze weto objęło ustawę o zmianie Prawa oświatowego oraz niektórych innych ustaw. Przepisy zakładały wprowadzenie instytucji Rzecznika Praw Uczniowskich.

Karol Nawrocki podkreślił, iż nie kwestionuje potrzeby ochrony uczniów, ale ocenił, iż nowe rozwiązania mogłyby zwiększyć liczbę procedur i sporów w szkołach. Jego zdaniem zamiast wzmacniać bezpieczeństwo młodych ludzi, ustawa prowadziłaby do rozbudowy administracji oraz osłabienia autorytetu nauczycieli.

Prezydent wskazał również, iż szkoły potrzebują w tej chwili przede wszystkim stabilności, poprawy warunków nauczania, lepszego wyposażenia oraz rozwiązania problemów kadrowych. W jego ocenie środki przeznaczone na nowe struktury urzędnicze powinny zostać wykorzystane bezpośrednio na potrzeby uczniów i placówek oświatowych.

FuelEU Maritime zablokowane. Prezydent mówi o Zielonym Ładzie

Drugie weto dotyczy ustawy o zmianie ustawy o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki oraz niektórych innych ustaw. Regulacja była związana z wdrażaniem rozwiązań wynikających z unijnego pakietu FuelEU Maritime.

Prezydent uznał, iż przepisy oznaczałyby w praktyce realizację założeń Zielonego Ładu, przeciwko któremu – jak przypomniał – deklarował sprzeciw. W jego opinii nowe obowiązki mogłyby zwiększyć koszty działalności przedsiębiorstw z branży morskiej.

Karol Nawrocki wskazywał, iż regulacje mogą oznaczać dodatkowe opłaty, kontrole, obowiązki administracyjne oraz sankcje dla armatorów i innych podmiotów działających w transporcie morskim. Prezydent argumentował, iż konsekwencją może być wzrost kosztów transportu, a w dalszej perspektywie także osłabienie konkurencyjności polskich i europejskich portów wobec portów spoza Unii Europejskiej.

Według prezydenta przedsiębiorcy mogliby być narażeni na wysokie kary finansowe, a rząd – jego zdaniem – rozszerzył obowiązki ponad zakres niezbędny do wdrożenia unijnych przepisów.

Akcyza trafi do Trybunału Konstytucyjnego

Prezydent nie podpisał od razu również nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym. Skierował ją do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej.

Chodzi o ustawę z 15 maja 2026 roku, dotyczącą zmian w przepisach akcyzowych. Karol Nawrocki argumentował, iż przedsiębiorcy mieliby zaledwie 14 dni na dostosowanie się do nowych regulacji, co może naruszać zasadę odpowiedniego vacatio legis.

Prezydent zwrócił uwagę, iż już na etapie prac legislacyjnych pojawiały się zastrzeżenia dotyczące krótkiego terminu wejścia przepisów w życie. Wskazał też, iż Ministerstwo Finansów pracowało już nad kolejnymi zmianami w tej samej sprawie, mimo iż poprzednia ustawa trafiła do podpisu głowy państwa.

W ocenie prezydenta taki sposób stanowienia prawa tworzy niepewność dla przedsiębiorców i może prowadzić do chaosu legislacyjnego. Teraz zgodność ustawy z Konstytucją ma ocenić Trybunał Konstytucyjny.

Pięć ustaw z podpisem prezydenta

Jednocześnie Karol Nawrocki podpisał pięć ustaw. Wśród nich znalazły się przepisy dotyczące oświaty, samorządów, postępowań karnych oraz energetyki.

Podpis prezydenta otrzymały:

• ustawa z 29 maja 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe;
• ustawa z 11 czerwca 2026 r. o związku metropolitalnym w województwie pomorskim;
• ustawa z 11 czerwca 2026 r. o zmianie Kodeksu postępowania karnego oraz Kodeksu karnego skarbowego;
• ustawa z 15 maja 2026 r. o zmianie Kodeksu postępowania karnego;
• ustawa z 11 czerwca 2026 r. o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji w zakresie energetyki.

W komunikacie Kancelarii Prezydenta wskazano, iż podpisane regulacje dotyczą m.in. spółdzielni uczniowskich, funkcjonowania związku metropolitalnego na Pomorzu, zmian w procedurze karnej oraz uproszczeń w energetyce.

Kolejny spór o kierunek polityki klimatycznej

Weto wobec ustawy FuelEU Maritime ma znaczenie nie tylko dla branży morskiej. To również kolejny wyraźny sygnał polityczny dotyczący podejścia prezydenta do unijnej polityki klimatycznej.

Karol Nawrocki zapowiedział, iż będzie sprzeciwiał się rozwiązaniom, które jego zdaniem zwiększają koszty funkcjonowania przedsiębiorstw, podnoszą ceny transportu i osłabiają konkurencyjność gospodarki. Jednocześnie ponownie zapowiedział działania na rzecz referendum dotyczącego Zielonego Ładu.

Decyzje prezydenta oznaczają, iż obie zawetowane ustawy wrócą do Sejmu. Posłowie mogą próbować odrzucić weto, ale do tego potrzebna jest większość trzech piątych głosów, przy obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.