Biogaz w Polsce stoi w miejscu. Branża wskazuje winnych: brak strategii i chaos legislacyjny

2 godzin temu

Branża biogazowa coraz głośniej mówi o barierach, które blokują rozwój jednego z kluczowych segmentów odnawialnych źródeł energii. Podczas konferencji Green Gas Poland 2026 – Edycja Wiosenna eksperci, politycy i praktycy rynku byli zgodni: największym problemem jest brak spójnej strategii państwa oraz nieczytelne przepisy, które zamiast wspierać inwestycje – je opóźniają.

Nowa odsłona konferencji i ważne głosy na otwarcie

Wiosenna edycja wydarzenia rozpoczęła się od wystąpień zarządu UPEBBI. Prezes Artur Zawisza oddał hołd zmarłemu niedawno Markowi Pitule – wieloletniemu prezesowi Polskiego Stowarzyszenia Biometanu. Z kolei wiceprezes Beata Matecka przywitała uczestników nowej formuły konferencji.

W skład zarządu weszły również znane w branży postacie – Anita Bednarek z Goodvalley Polska, wyróżniona przez European Biogas Association nagrodą Woman Trailblazer Award, oraz była minister klimatu i środowiska Anna Moskwa, dziś związana z sektorem prywatnym.

Debata otwarcia: brak strategii największym hamulcem

Jednym z najważniejszych punktów programu była Debata Ambasadorów Biogazu, moderowana przez Dariusza Bojszę. W dyskusji uczestniczyli m.in. Jerzy Kwieciński, Janusz Kowalski oraz – reprezentujący Henryka Smolarza – Jan Szopiński z KOWR.

Wnioski były jednoznaczne: Polska nie posiada czytelnej, długofalowej strategii dla biogazu i biometanu, a brak tych technologii w kluczowych dokumentach państwowych – jak Krajowy Plan na rzecz Energii i Klimatu – jest poważnym błędem.

Jerzy Kwieciński przypomniał, iż jeszcze w czasie jego pracy w PGNiG powstała koncepcja pełnej dekarbonizacji gazu poprzez zastąpienie go biometanem. – Ta strategia nie doczekała się kontynuacji – podkreślał, wskazując na brak konsekwencji po zmianach politycznych.

Polityka miesza się z legislacją. Branża chce rozdzielenia przepisów

Silny akcent w debacie położono na problemy legislacyjne. Zdaniem uczestników konferencji jednym z głównych błędów jest łączenie regulacji dotyczących biometanu z przepisami dotyczącymi energetyki wiatrowej.

Janusz Kowalski zwracał uwagę, iż takie podejście prowadzi do niepotrzebnych sporów politycznych i blokuje szybkie procedowanie przepisów. W jego ocenie oddzielenie tych regulacji pozwoliłoby uchwalić rozwiązania dla biogazu choćby w trakcie jednego posiedzenia Sejmu.

Podkreślano również znaczenie biogazu dla bezpieczeństwa energetycznego – zarówno w kontekście ograniczania importu gazu, jak i przyciągania inwestycji oraz tworzenia miejsc pracy.

Społeczny opór – realna bariera inwestycyjna

Istotnym wątkiem była również kwestia społecznej akceptacji inwestycji. Jak zauważył Jan Szopiński z KOWR, tylko część planowanych projektów biogazowych dochodzi do realizacji, a główną przyczyną są protesty lokalnych społeczności.

Obawy najczęściej dotyczą zapachów, wpływu na zdrowie czy środowisko. Tymczasem doświadczenia z funkcjonujących instalacji pokazują, iż biogazownie nie stanowią zagrożenia, a wręcz przynoszą korzyści lokalne.

Dlatego – jak podkreślano – konieczna jest intensyfikacja działań edukacyjnych zarówno ze strony instytucji publicznych, jak i samych inwestorów.

Brakuje ludzi do pracy. Kadry nie nadążają za rynkiem

Kolejna debata dotyczyła przygotowania kadr dla sektora. Wskazano, iż liczba specjalistów nie rośnie w tempie odpowiadającym rozwojowi rynku.

Dariusz Dąbek z Orlenu zwrócił uwagę, iż nowe instalacje „przejmują” pracowników z już istniejących projektów, co staje się barierą dla dalszych inwestycji.

Rozwiązaniem mają być Branżowe Centra Umiejętności w Swarożynie i Jabłoniu, które oferują praktyczne szkolenia – nie tylko dla operatorów instalacji, ale także dla urzędników i instytucji finansujących inwestycje.

Prawo idzie do przodu, ale wciąż za wolno

Eksperci prawni analizowali aktualne projekty ustaw, w tym tzw. ustawę sieciową oraz nowelizację ustawy o OZE. Z jednej strony pojawiają się rozwiązania ułatwiające przyłączenia do sieci i wzmacniające pozycję inwestorów.

Z drugiej jednak strony projekty ustaw przez cały czas zawierają elementy, które mogą prowadzić do opóźnień – zwłaszcza przez powiązanie z kontrowersyjnymi regulacjami dotyczącymi energetyki wiatrowej.

Największy problem: brak popytu na biometan

Jednym z najbardziej praktycznych wniosków konferencji była diagnoza rynku: problemem nie jest już tylko produkcja, ale brak stabilnego popytu.

Biometan, mimo swoich zalet, pozostaje droższy od innych źródeł energii. W efekcie:

przemysł i transport wybierają tańsze rozwiązania,
mechanizmy rynkowe nie wystarczają do rozwoju sektora.

Eksperci wskazywali, iż potrzebne są konkretne instrumenty – albo system zachęt, albo obowiązkowe udziały biometanu w miksie energetycznym.

Jednocześnie podkreślano, iż biogaz może odegrać kluczową rolę w ciepłownictwie, gdzie dekarbonizacja jest najtrudniejsza, a potencjał redukcji emisji największy.

Finansowanie jest – ale wymaga doświadczenia

Dostęp do środków na inwestycje nie jest dziś głównym problemem. Jak wskazywali doradcy, możliwości finansowania obejmują zarówno mikroinstalacje, jak i duże projekty biometanowe.

Kluczowe pozostaje jednak odpowiednie przygotowanie projektów i dopasowanie ich do konkretnych programów wsparcia.

Mikroinstalacje – niewykorzystany potencjał polskiej wsi

W trakcie konferencji zwrócono uwagę na rosnące znaczenie małych instalacji biogazowych. Zdaniem ekspertów mikroinstalacje najlepiej wpisują się w strukturę polskiego rolnictwa, szczególnie w gospodarstwach hodowlanych.

To segment, który – mimo dużego potencjału – wciąż pozostaje niedoceniony.

Współpraca i edukacja kluczem do rozwoju

Podczas wydarzenia podpisano również porozumienie między UPEBBI a Fundacją „Polska z Natury”. Wspólne działania mają koncentrować się na edukacji, wsparciu społeczności lokalnych i promowaniu inwestycji w OZE.

Branżowe Centra Umiejętności rozwijają kadry w rolnictwie bioenergetycznym