Ceny żywności na świecie i w kraju rosły ponownie w kwietniu – FAO

Zdjęcie: Ceny żywności na świecie i w kraju rosły ponownie w kwietniu

Ceny żywności na rynkach międzynarodowych odnotowały wzrost trzeci miesiąc z rzędu. Indeks Światowych Cen Żywności FAO (FFPI) w kwietniu 2026 roku wyniósł średnio 130,7 punktu, co oznacza odbicie o 2,1 punktu (+1,6%) w porównaniu do zweryfikowanego poziomu z marca. Co istotne, w ujęciu rocznym globalny wskaźnik wzrósł o 2,0%, co niemal idealnie pokrywa się z dynamiką obserwowaną w Polsce (1,9%).

Wzrosty notowań olejów roślinnych, mięsa oraz zbóż przeważyły nad spadkami cen cukru i produktów mlecznych.

Sytuacja na rynku krajowym (GUS)

Według finalnych danych Głównego Urzędu Statystycznego z 15 maja 2026 roku, krajowa inflacja w kwietniu wyniósł 3,2% w ujęciu rocznym (r/r) oraz 0,6% w ujęciu miesięcznym (m/m). Wskaźnik roczny osiągnął najwyższą wartość od czerwca 2025 roku, co oznacza ponowne przyspieszenie dynamiki cen po dołku z początku roku (2,1% r/r w styczniu i lutym).

Ceny żywności i napojów bezalkoholowych (kategoria o wadze 25,91% w koszyku wydatków) wzrosły w kwietniu o 0,6% w porównaniu do marca. Ruch ten podniósł ogólny wskaźnik inflacji m/m o 0,15 punktu procentowego, za co odpowiadały głównie sezonowe zmiany cen warzyw (wpływ +0,05 p. proc.) oraz owoców (+0,03 p. proc.).

W stosunku do kwietnia 2025 roku koszty krajowego koszyka żywnościowego okazały się wyższe o 1,9% podczas gdy o 2,0% wzrósł w tym czasie indeks cen żywności FAO.

Głębokie zróżnicowanie stawek: co drożało, a co taniało?

W skali roku dynamika cen wykazuje wyraźny dualizm. Podczas gdy stawki za bazowe surowce w skupach oraz wybrane produkty detaliczne spadały, przetworzona żywność i towary z importu notowały wzrosty:

• Największe spadki cen (r/r): Ziemniaki (-25,0% r/r, przy spadku o 1,0% m/m), masło (-22,5% r/r – skutek korekty cen tłuszczu mlecznego na giełdach), cukier (ok. -14,4% r/r – wysoki wolumen produkcji w UE), mleko surowe pełne w skupie (-6,8% r/r) oraz mięso wieprzowe (-6,0% r/r – cykliczna korekta cen żywca w UE przy wyhamowaniu eksportu).
• Największe wzrosty cen (r/r): Mięso wołowe i cielęce (+16,1% r/r – efekt spadku pogłowia bydła w Europie), czekolada (+11,1% r/r) i kakao (+8,2% r/r – import drożyzny wywołany deficytem surowca w Afryce Zachodniej), jaja (+6,4% r/r) oraz pieczywo (+2,5% r/r – wyższe płace i koszty energii w rzemiośle).

Nożyce cenowe uderzają w producentów towarowych

Sytuacja w rolnictwie staje się trudna pod względem kosztowym. Choć na stacjach detalicznych ceny paliw spadły w ujęciu miesięcznym dzięki tarczom osłonowym (pakiet CPN), obniżając miesięczną inflację o 0,10 p. proc., to w ujęciu rocznym cała sekcja transportu wzrosła o 3,5% r/r przez fizyczny deficyt ropy naftowej na świecie i napięcia na Bliskim Wschodzie.

Tworzy to jaskrawy podział: rolnicy ryczałtowi (rozliczający się w cenach brutto) odczuli spadek cen paliw m/m podczas wiosennych prac polowych. Z kolei rolnicy towarowi (płatnicy VAT), rozliczający się na podstawie cen hurtowych netto, prawie nie zostali objęci detalicznym pakietem osłonowym (wyjątek – niższa akcyza). W efekcie producenci towarowi znaleźli się w kleszczach nożyc cenowych – koszty energii (+4,8% r/r) i logistyki rosną najszybciej od blisko roku, podczas gdy ceny zbytu ich kluczowych produktów (mleko w skupie, żywiec wieprzowy, ziemniaki) drastycznie spadają.

Globalne indeksy towarowe FAO w kwietniu

1. Zboża (FAO Cereal Price Index)

• Średnia wartość: 111,3 pkt (+0,8% m/m, +0,4% r/r).
• Pszenica: Notowania wzrosły o 0,8%. Impulsem były (są nadal) susze w części USA oraz prognozy niższych opadów w Australii. Dodatkowo na rynek wpływają przewidywania mniejszych zasiewów globalnych w 2026 roku – wysokie koszty energii oraz utrudnienia logistyczne (związane m.in. z sytuacją w Cieśninie Ormuz) podnoszą ceny nawozów, skłaniając do wyboru upraw o niższych wymaganiach agrochemicznych.
• Kukurydza: Wzrost o 0,7% pod wpływem sezonowo mniejszej podaży, problemów pogodowych w Brazylii i suchych warunków siewnych w USA. Ceny wspierał też silny popyt ze strony sektora etanolu przy wysokich cenach ropy naftowej.
• Ryż: Indeks cen ryżu wzrósł o 1,9% (głównie odmiany Indica i aromatyczne) z powodu wyższych kosztów produkcji i marketingu w krajach eksporterów, co jest bezpośrednim skutkiem skoku cen ropy naftowej i jej pochodnych.
• Sorgo: Odnotowano spadek o 4,0% z powodu słabszego popytu importowego z Chin i lepszych prognoz zbiorów u głównych producentów.

2. Oleje roślinne (FAO Vegetable Oil Price Index)

• Średnia wartość: 193,9 pkt (+5,9% m/m). To najwyższy poziom od lipca 2022 roku.
• Drożały oleje: palmowy, sojowy, słonecznikowy i rzepakowy.
• Olej palmowy rósł piąty miesiąc z rzędu pod wpływem popytu ze strony sektora biopaliw (wspieranego zachętami politycznymi i drogą ropą) oraz obaw o niższą produkcję w Azji Południowo-Wschodniej. Oleje sojowy i rzepakowy zyskały dzięki popytowi na biopaliwa w USA i UE. Ceny oleju słonecznikowego wspierała napięta podaż w regionie Morza Czarnego, podczas gdy w Argentynie notowania lekko osłabły przez sezonowy wzrost przerobu.

3. Mięso (FAO Meat Price Index)

• Średnia wartość: 129,4 pkt (+1,2% m/m, +6,4% r/r) – nowy rekordowy poziom.
• Wzrosły ceny niemal wszystkich gatunków mięsa. Wołowina osiągnęła nowy szczyt z powodu ograniczonej podaży bydła rzeźnego w Brazylii (odbudowa stad) i silnego popytu z Chin. Wieprzowina podrożała z uwagi na rosnący popyt sezonowy w UE. Ceny drobiu wzrosły m.in. przez silne zakupy z rynków afrykańskich, co zrekompensowało słabszą sprzedaż na Bliski Wschód, gdzie logistyka wymagała przekierowania tras omijających Morze Czerwone. Ceny baraniny pozostały stabilne.

4. Produkty mleczne (FAO Dairy Price Index)

• Średnia wartość: 119,6 pkt (-1,1% m/m, -21,2% r/r).
• Spadek indeksu wynikał z niższych międzynarodowych cen masła i serów. Przyczyniła się do tego wysoka podaż mleka w Unii Europejskiej w szczycie sezonowym oraz wyższa od oczekiwań produkcja pod koniec sezonu w Oceanii. Wzrosły natomiast ceny odtłuszczonego mleka w proszku (SMP) do najwyższego poziomu od października 2022 roku, stymulowane popytem z Afryki Północnej, Bliskiego Wschodu i Azji Południowo-Wschodniej. Ceny pełnego mleka w proszku (WMP) były stabilne.

5. Cukier (FAO Sugar Price Index)

• Średnia wartość: 88,5 pkt (-4,7% m/m, -21,2% r/r).
• Wyraźny spadek cen był podyktowany oczekiwaniami dużej globalnej podaży w bieżącym sezonie. Poprawiły się prognozy produkcyjne w kluczowych krajach azjatyckich (Chiny, Tajlandia), a w uprawnych regionach południowej Brazylii rozpoczęły się nowe zbiory przy sprzyjających warunkach pogodowych.

Źródło: FAO, GUS