Czy to już koniec najgorszego na rynku mleka? Znamy najnowsze prognozy dla skupu!

Po wielomiesięcznej presji spadkowej na światowym i krajowym rynku mleka pojawiają się pierwsze wyraźne sygnały odbicia. Ceny masła, mleka w proszku i serwatki zaczynają rosnąć, a eksperci wskazują, iż rynek może znajdować się w przełomowym punkcie cyklu. Co to oznacza dla polskich producentów mleka i jakich cen w skupie możemy spodziewać się w najbliższych miesiącach?

Odbicie na rynku giełdowym: Białko cenniejsze niż tłuszcz

Ostatnie tygodnie przyniosły powiew optymizmu na światowych giełdach towarowych, w tym na nowozelandzkiej platformie Global Dairy Trade (GDT). Po silnych spadkach ciągnących się od drugiej połowy zeszłego roku, zakłady przetwórcze w Unii Europejskiej odnotowują wyższe stawki za wybrane produkty mleczarskie.

Różnice w dynamice cen są jednak bardzo widoczne:

• Odtłuszczone mleko w proszku (OMP) oraz serwatka: To główni motorowie obecnych wzrostów. Cena serwatki wzrosła aż o +52% r/r, a OMP o +29% r/r. Świadczy to o utrzymującej się wysokiej premii za białko mleczne względem tłuszczu.
• Masło i pełne mleko w proszku: Mimo ostatnich korekt w górę, cena masła jest przez cały czas o ok. 38% niższa niż rok temu, a pełne mleko w proszku plasuje się o ok. 10% poniżej ubiegłorocznych poziomów.
• Sery: Sytuacja w tym segmencie pozostaje zróżnicowana, ale ceny większości gatunków są o 15–28% niższe w ujęciu rocznym.

W Polsce ceny skupu mleka spadły nieco mocniej niż wynosi średnia unijna. Choć dla hodowców oznaczało to trudniejszy okres, z punktu widzenia branży zwiększyło to konkurencyjność polskiego eksportu produktów mleczarskich na rynkach trzecich.

Wyhamowanie podaży: Upały i koszty pasz robią swoje

Kluczowym czynnikiem wpływającym na zmianę koniunktury jest powolne wyhamowywanie dynamiki produkcji mleka u największych światowych graczy (UE, USA, Nowa Zelandia, Argentyna). Choć w pierwszym półroczu dostawy surowca od pięciu głównych eksporterów były o 3,7% wyższe r/r (głównie za sprawą unijnej produkcji wyższej o 4,0%), druga połowa roku przynosi wyraźne wyhamowanie.

Dlaczego produkcja mleka zwalnia?

1. Warunki pogodowe: Fale upałów w Europie Zachodniej przełożyły się na spadek wydajności krów i pogorszenie jakości pasz objętościowych.
2. Koszty i opłacalność: Spadek opłacalności produkcji mleka zmusił wielu gospodarzy do ograniczenia wielkości stad lub wstrzymania inwestycji.
3. Limity wydajności w USA: W Stanach Zjednoczonych wzrost produkcji przez cały czas się utrzymuje (+2,7% r/r w H1), ale przestrzeń do dalszego zwiększania wydajności z krowy jest już mocno ograniczona.
4. Efekt wysokiej bazy: W Nowej Zelandii i Argentynie wysokie wyniki z drugiej połowy ubiegłego roku naturalnie ograniczą roczną dynamikę wzrostu.

Popyt eksportowy wraca do gry

Odbiciu cen sprzyja odrodzenie się popytu na rynkach międzynarodowych. Stosunkowo niskie ceny z ostatnich miesięcy zachęciły importerów do odnawiania zapasów. Eksport głównych światowych dostawców (w ekwiwalencie mleka) zwiększył się od stycznia do czerwca o 8,0% r/r.

Największy apetyt na produkty mleczarskie wykazują w tej chwili kraje takie jak Indonezja, Meksyk, Arabia Saudyjska oraz Filipiny. Z kolei popyt ze strony Chin – kluczowego gracza na globalnej mapie – pozostaje wciąż stonowany. Na ten moment zawirowania geopolityczne (m.in. w rejonie Cieśniny Ormuz) nie zaburzyły ciągłości dostaw, choć ewentualne podwyżki cen energii stanowią ryzyko dla dalszego kosztu przetwórstwa i logistyki.

Prognoza cen skupu mleka w Polsce: Ile zapłacą mleczarnie?

Połączenie dwóch czynników – spowolnienia wzrostu podaży przy jednoczesnym ożywieniu popytu – wskazuje, iż światowy rynek mleka wchodzi we wzrostową fazę cyklu koniunkturalnego.

Z analiz ekonomistów (m.in. Credit Agricole) wynika następujący scenariusz dla polskiego sektora mleczarskiego:

• Koniec 2026 roku: Średnia cena skupu mleka w Polsce powinna wzrosnąć do ok. 205 zł/hl.
• Koniec 2027 roku: Oczekuje się dalszego wzrostu stawek do poziomu ok. 230 zł/hl.

Czynniki ryzyka – na co hodowcy muszą zwrócić uwagę?

Choć prognozy długoterminowe napawają optymizmem, należy pamiętać o czynnikach, które mogą zachwiać tą prognozą:

• Pogoda: Susze lub niekorzystne warunki agrometeorologiczne w kluczowych rejonach upraw mogą wpłynąć na ceny pasz i opłacalność chowu.
• Geopolityka i koszty energii: Ewentualne wzrosty cen ropy i gazu bezpośrednio przełożą się na koszty transportu i koszty operacyjne w gospodarstwach oraz mleczarniach.
• Postawa Chin: Szybszy lub wolniejszy powrót chińskich podmiotów do zakupu masowego mleka w proszku będzie najważniejszy dla tempa dalszych podwyżek.

źródło: credit Agricole; GDT