Ponad 19 litrów pojemności silnika, 517 KM mocy i masa przekraczająca 16 ton. Takimi parametrami wyróżniał się IMT 5500, jeden z największych ciągników rolniczych opracowanych w Europie w XX wieku. Był najmocniejszym przedstawicielem jugosłowiańskiej rodziny IMT 5160-5500, której maszyny powstawały z myślą o pracy w dużych gospodarstwach rolnych. Ich konstrukcja przypominała amerykańskie ciągniki Massey Ferguson, ale nie była produkowana na licencji tej firmy.
IMT 5160-5500. Historia jugosłowiańskich ciągników przegubowych
Jugosłowiańskie przedsiębiorstwo Industrija MaÅ¡ina i Traktora (IMT), działające w Belgradzie, przez dziesięciolecia produkowało ciągniki rolnicze przeznaczone zarówno dla mniejszych gospodarstw, jak i wielkoobszarowych przedsiębiorstw rolnych. W drugiej połowie lat 70. producent rozpoczął rozwój rodziny ciężkich ciągników przegubowych, a pierwsze modele IMT 5160 i IMT 5200 pojawiły się w 1977 roku. W kolejnych latach ofertę rozbudowywano o coraz mocniejsze maszyny, wykorzystujące silniki FAP-Famos oraz Mercedes-Benz.
Seria wyróżniała się masywną konstrukcją, napędem na wszystkie koła i przegubowym układem kierowniczym, a pod względem wyglądu ciągniki przypominały modele Massey Ferguson 1500, 1800 oraz serię 4000. Podobieństwo obejmowało również oznaczenia umieszczane na karoserii, ale nie były to maszyny wytwarzane na licencji Massey Fergusona - jugosłowiańskie przedsiębiorstwo opracowało własne konstrukcje, wykorzystując rozwiązania techniczne dostosowane do potrzeb tamtejszego rolnictwa.
Ciągniki przegubowe IMT pozostawały w ofercie do końca lat 90. XX wieku, a ich głównymi odbiorcami były duże gospodarstwa państwowe w Jugosławii oraz krajach sąsiednich.
IMT 5160 i 5200. Początek serii z sześciocylindrowymi silnikami
Podstawowym przedstawicielem rodziny był IMT 5160, wyposażony w sześciocylindrowy silnik wysokoprężny FAP 2F 402 B, a jednostka miała pojemność 11 040 cmÂł i rozwijała moc 160 KM przy 2000 obr./min. Silnik pochodził od jugosłowiańskiego producenta FAP-Famos, znanego przede wszystkim z produkcji jednostek napędowych wykorzystywanych w samochodach ciężarowych, a ich konstrukcja opierała się na starszych rozwiązaniach licencyjnych Mercedes-Benz.
Mocniejszy IMT 5200 otrzymał silnik FAP 2F 403 B o takiej samej pojemności, ale mocy zwiększonej do 220 KM. Maksymalny moment obrotowy wynosił 890 Nm przy 1500 obr./min, podczas gdy słabszy model osiągał 590 Nm. Obydwa ciągniki wyposażono w mechaniczną skrzynię biegów z dziewięcioma przełożeniami do przodu i jednym biegiem wstecznym i dysponowały zbiornikami paliwa o pojemności 560 litrów.
W późniejszym okresie powstała również odmiana IMT 5200 z silnikiem Mercedes-Benz OM 400 i była to jednostka V8 o pojemności 12,76 litra, rozwijająca 207 KM.
IMT 5220 i 5270 – większa moc i silniki Mercedes-Benz
W 1983 roku jugosłowiański producent rozszerzył ofertę ciężkich ciągników, a wśród nowych konstrukcji znalazły się modele IMT 5220 i IMT 5270. Pierwszy z nich otrzymał sześciocylindrowy silnik FAP 2FP 403 B o pojemności 11 litrów, a moc wynosiła 227 KM przy 2000 obr./min. W późniejszej wersji IMT 5220 DL zastosowano turbodoładowaną jednostkę FAP rozwijającą choćby 280 KM.
Znacznie większą zmianę przyniósł model IMT 5270, w którym zastosowano dziesięciocylindrowy silnik Mercedes-Benz OM 403 w układzie V10. Jednostka napędowa miała pojemność 15 950 cmÂł i rozwijała 270 KM przy 2000 obr./min, a maksymalny moment obrotowy wynosił 1030 Nm przy 1500 obr./min. W dokumentacji fabrycznej z 1988 roku IMT 5270 przedstawiano jako ciężki ciągnik przeznaczony do orki, podorywki, głęboszowania, talerzowania oraz przygotowywania gleby pod siew.
IMT 5360. Dwunastocylindrowy silnik i 360 KM
Kolejnym etapem rozwoju serii był model IMT 5360, wprowadzony w 1983 roku. Ciągnik wyposażono w wolnossący silnik wysokoprężny Mercedes-Benz OM 404 o dwunastu cylindrach ustawionych w układzie V. Jednostka o pojemności 19 144 cmÂł rozwijała 360 KM przy 2000 obr./min. Tak duża pojemność była charakterystyczna dla ciężkich silników przemysłowych i samochodów ciężarowych, a jej zastosowanie w traktorze pozwalało uzyskać wysoką moc niezbędną podczas intensywnych prac uprawowych.
IMT 5360 otrzymał mechaniczną skrzynię biegów z 16 przełożeniami do przodu i dwoma wstecznymi, a maksymalna prędkość jazdy wynosiła około 30 km/h. Ciągnik miał 7,66 m długości, 3,67 m wysokości i rozstaw osi wynoszący 3,5 m, a masa maszyny z kabiną oraz płynami eksploatacyjnymi wynosiła 16 100 kg.
Producent przewidział również możliwość zastosowania podwójnych kół, co zwiększało powierzchnię kontaktu ogumienia z podłożem i poprawiało przenoszenie siły uciągu.
IMT 5500 - ciągnik z silnikiem Mercedes V12 o mocy 517 KM
Najpotężniejszym przedstawicielem rodziny był IMT 5500. Ciągnik ten wyróżniał się parametrami, które choćby dziś zwracają uwagę miłośników techniki rolniczej. Pod maską znalazł się dwunastocylindrowy silnik Mercedes-Benz OM 404 o pojemności 19,1 litra, a w przeciwieństwie do jednostki stosowanej w IMT 5360 wyposażono go w turbodoładowanie.
Dzięki temu moc wzrosła do 517 KM, osiąganych przy 2200 obr./min, w efekcie IMT 5500 należał w swoim czasie do najmocniejszych ciągników rolniczych w Europie.
Podstawowe dane techniczne IMT 5500:
- Silnik: Mercedes-Benz OM 404 V12 Turbo
- Pojemność: 19 144 cmÂł
- Moc: 517 KM (381 kW)
- Prędkość znamionowa silnika: 2200 obr./min
- Skrzynia biegów: 16 do przodu i 2 wsteczne
- Napęd: 4×4
- Masa: 16 100 kg
- Długość: około 7,66 m
- Wysokość: 3,67 m
- Rozstaw osi: 3,5 m
- Zbiornik paliwa: 900 litrów
- Prędkość maksymalna: około 30 km/h
Zastosowano ogumienie w rozmiarze 20.8-38 na obu osiach, a ciągnik mógł być także wyposażony w koła bliźniacze, zwiększające powierzchnię styku z glebą. W porównaniu z IMT 5160 najmocniejszy model rozwijał ponad trzykrotnie większą moc, zachowując charakterystyczny dla całej rodziny przegubowy układ kierowniczy.
Układ hydrauliczny, przekładnia i wyposażenie ciągników IMT
Ciężkie ciągniki jugosłowiańskiego producenta były przystosowane do współpracy z dużymi maszynami uprawowymi. Konstrukcja przegubowa umożliwiała przenoszenie napędu na wszystkie koła, a hydrostatyczny układ kierowniczy ułatwiał manewrowanie. W mniejszych modelach rodziny IMT 5160-5500 wydajność pompy hydraulicznej wynosiła 66 l/min, a największe modele IMT 5360 i IMT 5500 dysponowały instalacją o przepływie 84 l/min.
Udźwig tylnego podnośnika określano odpowiednio na 4500 oraz 5500 kg, a wszystkie wersje przewidziano do współpracy z wałem odbioru mocy obracającym się z prędkością 1000 obr./min. Istotną częścią wyposażenia była kabina operatora - ciągniki posiadały ogrzewanie, oświetlenie robocze oraz fotel z amortyzacją pneumatyczną, a klimatyzacja znajdowała się na liście wyposażenia opcjonalnego.
Jak na okres, w którym powstawały te maszyny, duże znaczenie miała możliwość wykonywania ciężkich prac polowych przy zachowaniu stosunkowo dobrej zwrotności. Było to szczególnie istotne podczas pracy z szerokimi agregatami uprawowymi i narzędziami wymagającymi znacznej siły uciągu.
Do jakich prac wykorzystywano ciągniki IMT 5160-5500?
Ciężkie modele IMT opracowano przede wszystkim z myślą o wielkoobszarowym rolnictwie. W Jugosławii funkcjonowały duże gospodarstwa państwowe oraz przedsiębiorstwa rolne, które potrzebowały maszyn zdolnych do wykonywania prac na znacznych powierzchniach. Ciągniki przegubowe wykorzystywano do orki, głębokiej uprawy gleby, talerzowania, przygotowania pól pod siew oraz współpracy z ciężkimi agregatami.
Wysoka masa własna sprzyjała przenoszeniu dużej siły uciągu, natomiast napęd na cztery koła pomagał wykorzystać moc silnika podczas pracy w trudniejszych warunkach. W przypadku największych modeli istotne było również zastosowanie szerokiego lub podwójnego ogumienia, co ograniczało jednostkowy nacisk na podłoże w porównaniu z węższymi kołami przy podobnym obciążeniu.
Produkcja rodziny ciężkich ciągników IMT trwała do końca lat 90. XX wieku, a zachowane materiały katalogowe dokumentują rozwój konstrukcji od sześciocylindrowych maszyn o mocy 160 KM po potężne jednostki V12.
Szczególne miejsce w tej historii zajmuje IMT 5500, a zastosowanie turbodoładowanego silnika Mercedes-Benz o pojemności ponad 19 litrów pokazuje skalę ambicji jugosłowiańskich konstruktorów, którzy opracowywali maszyny przeznaczone do najcięższych prac w rolnictwie wielkoobszarowym.

1 godzina temu















