Koniec skarg na rolników. Samorządy szykują uchwały

W wielu regionach kraju narasta problem, który jeszcze kilka lat temu miał charakter lokalny. Na terenach wiejskich przybywa nowych mieszkańców niezwiązanych z rolnictwem, a wraz z tym rośnie liczba skarg na działalność gospodarstw.

Koniec skarg na rolników? Samorządy szykują uchwały

Hałas pracujących maszyn w nocy, zapachy związane z produkcją zwierzęcą czy opryski wykonywane o świcie coraz częściej trafiają do zgłoszeń kierowanych do policji i różnych instytucji kontrolnych. Dla rolników są to naturalne elementy pracy, wynikające z warunków pogodowych i cyklu produkcyjnego. Dla części nowych mieszkańców – powód do interwencji.

Inicjatywa izb rolniczych

Na ten problem zareagowała Krajowa Rada Izb Rolniczych, która wspólnie z izbami wojewódzkimi rozpoczęła działania mające na celu wzmocnienie ochrony rolniczej funkcji wsi.

Impulsem była inicjatywa Izba Rolnicza w Opolu, która wystąpiła do samorządów lokalnych z konkretnym rozwiązaniem. Chodzi o przyjmowanie przez rady gmin uchwał jasno wskazujących, iż działalność rolnicza – choćby jeżeli wiąże się z uciążliwościami – jest zgodna z prawem i stanowi element interesu publicznego.

Uchwały jako narzędzie ochrony

Proponowane uchwały mają charakter deklaratywny, ale ich znaczenie w praktyce może być istotne. Samorząd formalnie potwierdza, iż produkcja rolna jest podstawową funkcją danego obszaru, a jej specyfika – w tym hałas czy zapachy – jest naturalna i akceptowalna.

To może mieć znaczenie m.in. w sytuacjach sporów sąsiedzkich czy postępowań administracyjnych, gdzie pojawia się pytanie o dopuszczalność określonych działań rolnika.

Pierwsze efekty już są

W województwie opolskim część gmin zdecydowała się już na przyjęcie takich uchwał. Jak wynika z informacji izb rolniczych, pozytywną decyzję podjęło dotychczas kilkanaście samorządów, a kolejne analizują możliwość wdrożenia podobnych rozwiązań.

To pokazuje, iż temat nie jest marginalny i dotyczy realnych problemów w funkcjonowaniu gospodarstw.

Sygnał dla całego kraju

Krajowa Rada Izb Rolniczych uznała działania z Opolszczyzny za modelowe i skierowała do wszystkich izb wojewódzkich apel o podjęcie analogicznych inicjatyw. Do pisma dołączono także przykładowy projekt uchwały, który może być wykorzystany przez samorządy w całej Polsce.

Celem jest ujednolicenie podejścia i wzmocnienie pozycji rolników w relacjach z otoczeniem społecznym.

Produkcja rolna ma swoją specyfikę

Rolnictwo nie funkcjonuje według harmonogramu znanego z innych branż. Terminy prac wyznacza pogoda, fazy rozwojowe roślin i potrzeby produkcji zwierzęcej. To oznacza, że:

• prace często realizowane są w nocy lub bardzo wcześnie rano,
• intensywność działań zmienia się w zależności od sezonu,
• pewne uciążliwości są nieuniknione.

W praktyce oznacza to, iż pełne wyeliminowanie takich zjawisk nie jest możliwe bez ograniczenia samej produkcji.

Wnioski dla rolników i samorządów

Rozpoczęta inicjatywa pokazuje, iż problem konfliktów na wsi będzie narastał wraz ze zmianą struktury mieszkańców. Uchwały gminne mogą stać się jednym z narzędzi porządkowania tych relacji, choć nie rozwiążą wszystkich sporów.