Mniej zboża na świecie, wyższe ceny w Polsce? Eksperci wskazują na niepokojący trend

Światowy rynek zbóż wchodzi w nowy sezon z wyraźnie mniejszą podażą i rosnącym popytem. Najnowsze prognozy amerykańskiego Departamentu Rolnictwa (USDA) pokazują, iż globalna produkcja zbóż w okresie 2026/2027 spadnie, podczas gdy ich zużycie przez cały czas będzie rosło. Efektem będzie dalsze kurczenie się zapasów, które już teraz osiągają najniższe poziomy od ponad dekady.

Mniej zboża na świecie, wyższe ceny w Polsce? Eksperci wskazują na niepokojący trend

Eksperci Credit Agricole oceniają, że choć reakcja giełd była początkowo gwałtowna, to prawdziwe skutki obecnych zmian mogą być odczuwalne przez rolników i odbiorców zbóż jeszcze przez kilka najbliższych lat.

Świat zbierze mniej zboża

Według najnowszych danych USDA światowa produkcja zbóż w okresie 2026/2027 wyniesie 2414,5 mln ton. To o 52 mln ton mniej niż sezon wcześniej, co oznacza spadek o 2,1 proc.

Największe ograniczenia produkcji mają dotyczyć pszenicy i kukurydzy. Szczególnie trudna sytuacja prognozowana jest w Stanach Zjednoczonych, gdzie susza na Wielkich Równinach doprowadziła do najgorszych perspektyw zbiorów pszenicy od ponad pół wieku.

Spadki produkcji pszenicy mają wystąpić również w Unii Europejskiej, Australii i Kanadzie. W przypadku kukurydzy głównym czynnikiem obniżającym globalną produkcję będą mniejsze zbiory w USA.

Jedynym większym zbożem, którego produkcja ma wzrosnąć, jest jęczmień. Wzrost ten będzie jednak stosunkowo niewielki i nie zrekompensuje spadków obserwowanych w przypadku pozostałych gatunków.

Popyt nie zwalnia. Azja i Afryka napędzają rynek

Jednocześnie światowa konsumpcja zbóż przez cały czas rośnie. USDA prognozuje, iż w okresie 2026/2027 zużycie osiągnie 2426,5 mln ton, czyli będzie wyższe o 0,8 proc. niż rok wcześniej.

Największy wzrost dotyczy wykorzystania paszowego, zwłaszcza kukurydzy. Rosnący popyt obserwowany jest przede wszystkim w Azji, Afryce Północnej, na Bliskim Wschodzie oraz w Meksyku.

Eksperci Credit Agricole zwracają uwagę, iż właśnie ta kombinacja – niższa produkcja i wyższa konsumpcja – będzie w najbliższych kwartałach kluczowym czynnikiem wpływającym na ceny.

„USDA w swoich prognozach oczekuje obniżenia światowych zapasów zbóż w okresie 26/27 do 587,8 mln t wobec 614,6 mln t w okresie 25/26 (-4,4%), co będzie efektem silniejszego spadku produkcji zbóż przy jednoczesnym wzroście ich spożycia.”

Zapasy najniższe od ponad 10 lat

Szczególnie istotnym sygnałem dla rynku jest spadek relacji zapasów do zużycia.

Według prognoz współczynnik zapasy/spożycie obniży się do 24,2 proc., osiągając najniższy poziom od sezonu 2013/2014.

To oznacza, iż światowy rynek będzie miał znacznie mniejszy margines bezpieczeństwa niż w poprzednich latach. Każda susza, fala upałów czy problemy logistyczne mogą szybciej przekładać się na wzrost cen.

Giełdy zareagowały natychmiast

Publikacja raportu USDA wywołała silne wzrosty notowań zbóż na światowych giełdach. Jednak, jak podkreślają ekonomiści Credit Agricole, reakcja rynku miała charakter przejściowy.

„Publikacja pierwszych szacunków sytuacji popytowo-podażowej na światowym rynku zbóż w okresie 26/27 doprowadziła do przejściowego silnego wzrostu cen na głównych giełdach. Wzrost cen miał charakter przejściowy ponieważ sytuacja podażowa na rynku pozostaje relatywnie dobra, a jak dotąd wpływ szoku na rynku nawozów na perspektywy światowych zbiorów zbóż jest dość ograniczony.”

Analitycy podkreślają jednak, iż kierunek zmian pozostaje wzrostowy.

„Nie zmienia to jednak naszej oceny, iż w warunkach obniżających się światowych zapasów zbóż ceny będą w najbliższych kwartałach kształtować się w trendzie wzrostowym i będą bardziej wrażliwe na napływające z rynku sygnały o perspektywie zbiorów.”

Jakie ceny zbóż prognozują eksperci?

Zdaniem ekonomistów Credit Agricole również polski rynek powinien odczuć skutki zmian zachodzących na świecie.

Prognozy wskazują, iż pod koniec 2026 roku ceny mogą osiągnąć:

• pszenica – około 85 zł/dt,
• kukurydza – około 80 zł/dt.

Jeszcze wyższe stawki przewidywane są na koniec 2027 roku:

• pszenica – około 90 zł/dt,
• kukurydza – około 90 zł/dt.

Oznaczałoby to stopniowy powrót do wyższych poziomów cenowych po okresie presji związanej z dużą podażą zbóż na światowym rynku.

Pogoda i Bliski Wschód mogą zmienić wszystko

Eksperci podkreślają, iż obecne prognozy obarczone są znaczną niepewnością.

Największym zagrożeniem pozostają warunki pogodowe u największych światowych producentów zbóż. Ewentualne susze w USA, Kanadzie, Rosji czy Unii Europejskiej mogłyby jeszcze bardziej ograniczyć produkcję.

Drugim ważnym czynnikiem ryzyka jest sytuacja geopolityczna, szczególnie na Bliskim Wschodzie. Napięcia w regionie wpływają na ceny energii, nawozów oraz koszty transportu, które bezpośrednio przekładają się na opłacalność produkcji rolnej.

Dla rolników oznacza to jedno – po kilku latach względnie komfortowej sytuacji pod względem dostępności zbóż światowy rynek wchodzi w okres większej niepewności. A to zwykle oznacza większą zmienność cen i szybsze reakcje rynku na każdy sygnał o problemach ze zbiorami.