Nowe ustawy i zmiany w WPR. Rząd wzmacnia bezpieczeństwo żywnościowe Polski

Niepewność geopolityczna, wojna w Ukrainie, doświadczenia pandemii i coraz ostrzejsza konkurencja na unijnym rynku sprawiają, iż bezpieczeństwo żywnościowe wraca do centrum debaty publicznej. Podczas konferencji w Limanowej Stefan Krajewski jasno postawił sprawę: Polska nie może oddać kontroli nad własną produkcją żywności ani osłabić pozycji krajowych gospodarstw.

Konferencja prasowa i spotkanie Ministra Stefana Krajewskiego z mieszkańcami w Limanowej. Fot. MRiRW

– Bezpieczeństwo żywnościowe pozostaje jednym z kluczowych wyzwań dla Polski. Dlatego sprzeciwiamy się niekorzystnym umowom handlowym, wprowadzamy nowe rozwiązania ustawowe i konsekwentnie zmieniamy Plan Strategiczny WPR – podkreślił minister.

Limanowa: mocny sygnał na początek 2026 roku

Ministra na limanowskiej ziemi powitała poseł Urszula Nowogórska, zwracając uwagę, iż resort rolnictwa należy do najbardziej wymagających obszarów administracji.

– To resort trudnych, często niepopularnych decyzji. Tym bardziej dziękuję za działania, które już dziś przynoszą realne korzyści dla polskiego rolnictwa – mówiła poseł.

Spotkanie miało wyraźnie polityczny, ale przede wszystkim gospodarczy wymiar: rząd chce wejść w 2026 rok z jasnym przekazem do rolników – produkcja żywności w Polsce ma być opłacalna i chroniona.

Twarde „nie” dla umowy UE–Mercosur

Jednym z kluczowych tematów konferencji było stanowisko Polski wobec umowy handlowej między Unią Europejską a krajami Mercosur. Minister Krajewski po raz kolejny podkreślił, iż Polska uznaje to porozumienie za poważne zagrożenie dla krajowych producentów.

Napływ taniej żywności z Ameryki Południowej, wytwarzanej według innych standardów środowiskowych i sanitarnych, może – zdaniem resortu – zdestabilizować rynek i uderzyć w opłacalność produkcji w Polsce.

– 7 stycznia, wspólnie z ministrem rolnictwa Francji, spotkamy się z komisarzem Hansenem i komisarzem Šefčovičem, aby ustalić wspólną strategię wobec tej umowy – zapowiedział minister.

Polska zabiega albo o zablokowanie porozumienia, albo – jeżeli to się nie uda – o jak najszersze klauzule ochronne, mechanizmy bezpieczeństwa i rekompensaty dla rolników. Równolegle rząd konsekwentnie broni interesów producentów w relacjach handlowych z Ukrainą, opowiadając się za ochroną rynku i utrzymaniem embarga.

„Aktywny rolnik” i ziemia w polskich rękach

Drugim filarem działań resortu są zmiany ustawowe, które mają uporządkować system wsparcia i wzmocnić faktycznie gospodarujących rolników. Projekt ustawy o aktywnym rolniku, już przyjęty przez Radę Ministrów, ma sprawić, iż pieniądze publiczne będą trafiały do tych, którzy rzeczywiście produkują żywność i ponoszą koszty.

– To nie jest odbieranie dopłat. To porządkowanie systemu – podkreślał minister.

Nowe przepisy uwzględniają również specyfikę terenów górskich i podgórskich, m.in. poprzez uznanie wypasu kulturowego jako elementu działalności rolniczej. Co istotne, wielu producentów zostanie automatycznie uznanych za aktywnych rolników, co ma ograniczyć biurokrację.

Równolegle procedowana jest ustawa blokująca sprzedaż ziemi rolnej do 2036 roku. Celem jest utrzymanie gruntów w krajowych rękach i oparcie gospodarowania głównie na dzierżawie z zasobu Skarbu Państwa.

Zmiany w Planie Strategicznym WPR: więcej elastyczności

Trzecim obszarem działań są kolejne korekty w Plan Strategiczny WPR 2023–2027. Ministerstwo zapowiada, iż zmiany mają ułatwiać funkcjonowanie gospodarstw, a nie dokładać im obowiązków.

Wśród najważniejszych rozwiązań znalazły się:

• wydłużenie okresu przekształcania gruntów ornych w TUZ z 5 do 7 lat,
• dodatkowe płatności do łąk i pastwisk,
• ograniczenie części wymagań Zielonego Ładu,
• wyższe premie dla młodych rolników prowadzących produkcję zwierzęcą.

To szczególnie ważne w kontekście odbudowy hodowli i utrzymania produkcji zwierzęcej w Polsce.

Jedna strategia, jeden cel

Sprzeciw wobec niekorzystnych umów handlowych, nowe ustawy i korekty WPR nie są – jak podkreśla resort – oderwanymi działaniami. Tworzą spójną strategię, której celem jest wzmocnienie odporności polskiego rolnictwa.