Od dylematu do decyzji: jak wprowadzić technologię AI i uniknąć katastrofy [OPINIA]

„Jeśli Twoim celem jest jak najdłuższe odkładanie wdrożenia nowej technologii, przekaż to zadanie swojemu zespołowi technicznemu” — to stwierdzenie, oparte na doświadczeniach ze spotkań z klientami, pochodzi od legendy estońskiego handlu detalicznego, pana Antsa Vasara, i było skierowane do właścicieli oraz zarządców nieruchomości – pisze w swoim artykule Imre-Gustav Vellamaa, R8 Technologies.

Po ponad 15 latach zarządzania Viru Center — najbardziej odwiedzanym centrum handlowym w Tallinnie, o najwyższych przychodach na metr kwadratowy — Ants Vasar wszedł w dynamicznie rozwijający się świat PropTech. Nawiasem mówiąc, Viru Center było pierwszym centrum handlowym w Estonii, w którym już w 2018 roku uruchomiono oparte na AI rozwiązanie PropTech do sterowania złożonym systemem HVAC, co poprawiło komfort klimatu wewnętrznego przy jednoczesnej oszczędności energii.

Jakie są prawdziwe wąskie gardła we wdrażaniu nowych technologii?

Oczywiście — nigdy nie ma czasu w robienie czegoś nowego. Mogę to zagwarantować: czas nie pojawi się sam z siebie, jeżeli nie postawisz sobie za cel jego znalezienia. Ważne jest również, aby przed jakąkolwiek implementacją zakończyć wcześniejsze etapy:

• Określenie, jakie wyzwania trzeba rozwiązać (oraz jaka jest ich hierarchia);
• Sprawdzenie, jakie odpowiednie rozwiązania techniczne są dostępne.

Dopiero potem pojawiają się kwestie związane z samym wdrożeniem.

Najważniejszą — i prawdopodobnie najtrudniejszą — częścią wdrażania nowych technologii jest przezwyciężenie naturalnego oporu ludzi wobec zmian, lęku przed implementacją czegoś, co nie jest w pełni zrozumiałe, oraz zachęcenie ich do wzięcia odpowiedzialności. Następnie należy zrozumieć, ocenić i zarządzać realnymi ryzykami: organizacyjnymi, technologicznymi, finansowymi i prawnymi.

Ryzyka organizacyjne

Obejmują one określenie potrzeb i możliwości różnych grup interesariuszy. Uruchomienie każdej nowej technologii wymaga zaangażowania zespołu.

• Kim są interesariusze w Twojej organizacji?
• Czy są w stanie podjąć się tego zadania, a jeżeli nie — jakiego wsparcia (wewnętrznego lub zewnętrznego) będą potrzebować? (To całkowicie normalne, iż przy wdrażaniu nowości potrzebna jest pomoc — choćby jeżeli bywa to wyzwaniem dla samych twórców).
• Jak duży nakład czasu i energii będzie potrzebny w fazie uruchomienia oraz później, podczas eksploatacji?
• Czy istnieją krzywe uczenia się? Czy istnieje ryzyko, iż zespół straci kontrolę, odpowiedzialność, a — co gorsza — pracę?
• Czy system zachęt jest adekwatny do ryzyka lub — idealnie — czy je przewyższa? (Nikt nie ma interesu w grze, w której nie ma szans na wygraną).

Ryzyka technologiczne

Jakie są konsekwencje, jeżeli technologia nie będzie działać zgodnie z oczekiwaniami lub wręcz przestanie funkcjonować? Szczególny nacisk położyłbym na bezpieczeństwo IT. Oczywiście najbezpieczniej jest całkowicie odizolować systemy od dostępu zewnętrznego — jednak przy dzisiejszym tempie rozwoju oznaczałoby to błyskawiczną utratę pozycji rynkowej. Wi-Fi, na przykład, od lat nie jest już luksusem, ale funkcją niezbędną.

Całkowita izolacja od źródeł zewnętrznych (energii, gazu, systemów przeciwpożarowych) jest dziś praktycznie niemożliwa. Dlatego nie ma alternatywy dla rozwoju wraz z rynkiem (liderzy robią to jeszcze szybciej), co obejmuje ciągłe podnoszenie poziomu bezpieczeństwa IT. Proces ten zaczyna się od regulacji wewnętrznych — takich jak szkolenia pracowników i polityka haseł — a kończy na certyfikacji partnerów i serwerów. A jeżeli przez cały czas uważasz, iż Windows 95 na Twoim komputerze jest bezpieczny w 2024 roku, pamiętaj, iż oficjalne wsparcie dla niego zakończyło się 31 grudnia 2000 roku!

Ważna jest także otwartość na inne technologie. Często firmy zainwestowały już w określone rozwiązania, które muszą osiągnąć zwrot (ROI). Czy istniejące systemy można zintegrować z nowymi? Na przykład: czy dane z liczników przepływu klientów (footfall) mogą zostać wykorzystane przez AI do poprawy efektywności energetycznej?

Ryzyka finansowe

Jakie nakłady inwestycyjne są wymagane i jaki jest oczekiwany ROI? Czy można te ryzyka zabezpieczyć? Czy koszty technologii mogą być współdzielone z najemcami — a jeżeli tak, to jakie korzyści (poza oszczędnościami) ich do tego przekonają? Być może nowa technologia stworzy zupełnie nowe źródła przychodów?

Ryzyka prawne

Jakie są opcje kontynuowania, zakończenia lub modyfikacji współpracy z dostawcą, jeżeli zajdzie taka potrzeba? I na koniec: czy partner technologiczny jest gotowy pomóc Ci znaleźć odpowiedzi na wszystkie te pytania?

Uwaga! Uświadomienie sobie wąskich gardeł to dopiero pierwszy krok. To, jak je usunąć lub zminimalizować, wymaga znacznie więcej uwagi, niż można przekazać w jednym krótkim artykule.

Podsumowanie

Sopot Marriott Resort & Spa był pierwszym hotelem w Polsce, który wdrożył oparte na AI rozwiązanie PropTech do sterowania infrastrukturą HVAC. Latem ubiegłego roku przeprowadziłem wywiad z panem Andrzejem Tomszakiem, kierownikiem technicznym hotelu, aby poznać jego obawy oraz obecną opinię.

P1: Jakie były Twoje główne obawy związane z oddaniem kontroli systemowi AI?

Andrzej: „Początkowo naszą największą obawą była nieznana — nie wiedzieliśmy, jaki wpływ będzie miała AI Jenny. Przekazanie kontroli sztucznej inteligencji było dużym krokiem i nie byliśmy pewni, jak sprawdzi się ona w rzeczywistym środowisku”.

P2: Czy AI Jenny ułatwiła czy utrudniła Twoją pracę?

Andrzej: „Ułatwiła. AI Jenny zajmuje się ciągłym monitorowaniem i optymalizacją, co oszczędza pracy manualnej. Dzięki temu mogę skupić się na decyzjach strategicznych zamiast na codziennym, drobnym dostrajaniu”.

***

Autorem artykułu jest Imre-Gustav Vellamaa, R8 Technologies.

P.S. Serdeczne podziękowania dla Antsa Vasara, Teodora Tetera (Globalworth) oraz Jana Mathy (Penta Real Estate) za rady, które pomogły wzbogacić ten artykuł!