PIORiN zaczyna sezon kontroli. O czym muszą pamiętać producenci?

Wraz z początkiem wiosny rozpoczyna się kolejny sezon oceny polowej plantacji nasiennych, który jest kluczowym etapem w produkcji kwalifikowanego materiału siewnego. Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN) przypomina producentom o obowiązujących terminach oraz zasadach składania wniosków o przeprowadzenie oceny.

Ruszyły kontrole PIORiN. O czym muszą pamiętać producenci?

Dla gospodarstw zajmujących się produkcją nasienną jest to jeden z najważniejszych momentów w roku – bez pozytywnej oceny polowej materiał siewny nie może trafić do obrotu jako kwalifikowany.

Najważniejsze terminy w 2026 roku

Kluczowe znaczenie ma dotrzymanie terminów składania wniosków. PIORiN wskazuje, iż dokumentację należy złożyć w następujących terminach:

• do 15 marca – dla gatunków jednorocznych ozimych oraz roślin wieloletnich (np. traw),
• do 15 maja – dla gatunków roślin jednorocznych jarych,
• do 20 maja – dla plantacji ziemniaka,
• do 31 sierpnia – dla gatunków roślin w dwuletnim cyklu rozmnażania,
• do 10 marca – dla porzeczek i agrestu,
• do 30 maja – dla pozostałych gatunków roślin sadowniczych.

Eksperci podkreślają, iż złożenie wniosku po terminie może uniemożliwić przeprowadzenie oceny w danym sezonie, dlatego warto przygotować dokumenty odpowiednio wcześniej.

Kto może złożyć wniosek o ocenę polową?

Podmiot odpowiedzialny za złożenie dokumentacji zależy przede wszystkim od statusu prawnego odmiany.

W praktyce oznacza to trzy najczęstsze sytuacje:

• Odmiany rolnicze i warzywne nieobjęte wyłącznym prawem – wniosek składa podmiot prowadzący obrót materiałem siewnym.
• Odmiany chronione wyłącznym prawem – dokumentację składa zachowujący odmianę lub osoba przez niego upoważniona.
• Materiał szkółkarski – wniosek dotyczący plantacji własnych składa dostawca materiału szkółkarskiego.

Właściwe określenie podmiotu składającego dokumenty jest istotne, ponieważ błędy formalne mogą wydłużyć procedurę lub skutkować odrzuceniem wniosku.

Dodatkowe zasady dla odmian chronionych

W przypadku odmian objętych wyłącznym prawem obowiązują dodatkowe wymagania formalne. jeżeli wniosek składa osoba upoważniona, musi ona dysponować odpowiednim dokumentem.

Najważniejsze zasady w tym zakresie to:

• korzystanie wyłącznie z oficjalnego wzoru upoważnienia określonego w rozporządzeniu,
• możliwość udzielenia upoważnienia przez zachowującego odmianę lub jego pełnomocnika,
• skierowanie wniosku do Wojewódzkiego Inspektora adekwatnego dla lokalizacji plantacji.

Wniosek musi również zawierać wszystkie informacje wymagane przez ustawę o nasiennictwie, w tym dane dotyczące plantacji, odmiany oraz materiału wyjściowego.

Gdzie znaleźć formularze?

Aktualne wzory dokumentów można znaleźć na stronach internetowych Wojewódzkich Inspektoratów Ochrony Roślin i Nasiennictwa.

W sekcji formularzy dostępne są m.in.:

• wniosek o ocenę polową plantacji nasiennej,
• wniosek o ocenę materiału szkółkarskiego,
• formularze dotyczące mateczników oraz plantacji sadzonek truskawek.

Warto korzystać wyłącznie z aktualnych wzorów dokumentów, ponieważ nieaktualne formularze mogą zostać odrzucone w trakcie weryfikacji.

Coraz więcej spraw można załatwić elektronicznie

Producenci materiału siewnego mają dziś również możliwość przesyłania dokumentów drogą elektroniczną. Wnioski można przekazać m.in. za pośrednictwem systemu e-Doręczeń.

Dane kontaktowe poszczególnych inspektoratów wojewódzkich dostępne są na stronie PIORiN, gdzie można znaleźć także szczegółowe informacje dotyczące procedur oceny.

Ocena polowa kluczowa dla jakości materiału siewnego

Ocena polowa plantacji nasiennych jest jednym z podstawowych elementów systemu kontroli jakości materiału siewnego w Polsce. Dzięki niej możliwe jest sprawdzenie m.in.:

• czystości odmianowej plantacji,
• stanu zdrowotnego roślin,
• zgodności z wymaganiami produkcji nasiennej.

Dla producentów oznacza to nie tylko obowiązek administracyjny, ale również gwarancję jakości materiału, który trafia później na rynek.

Dlatego PIORiN apeluje do producentów, aby dokładnie sprawdzili terminy oraz kompletność dokumentacji, zanim rozpoczną się pierwsze lustracje plantacji w okresie 2026.