Polskie przedsiębiorstwa dysponują znaczącym potencjałem do rozwoju technologii oraz infrastruktury podwójnego zastosowania (dual-use) – wynika z ocen Polskiej Izby Dual Use (PIDU). Na rynku nie brakuje kapitału na wsparcie takich inwestycji, jednak kluczowym wyzwaniem pozostaje adekwatna koordynacja wydatków, hierarchizacja celów ze strony państwa oraz realne włączanie rodzimych producentów w łańcuchy zamówień publicznych (local content).
fot. iStockStandardy NATO i miliardy na odporność
Zgodnie z ustaleniami szczytu NATO w Hadze z 2025 roku kraje sojusznicze przyjęły poziom wydatków obronnych w wysokości 5% PKB. Z tej puli 3,5% ma trafiać na bezpośrednie potrzeby militarne, a 1,5% na wzmacnianie bezpieczeństwa i odporności cywilnej.
Z raportu PIDU oraz Fundacji im. Kazimierza Pułaskiego pt. „Budowa odporności Polski w ramach nowych celów wydatkowych NATO” wynika, iż komponent odpornościowy generuje roczny strumień rzędu 50–60 mld zł. Aby środki te trwale rozwijały gospodarkę, muszą być dystrybuowane w oparciu o logikę technologii podwójnego zastosowania. Łączny portfel instrumentów wspierających projekty niemilitarne na lata 2025–2030 przekracza w Polsce 300 mld zł. Kwota ta obejmuje źródła krajowe, unijne oraz sojusznicze.
Od technologii cyfrowych po infrastrukturę
Krajowy przemysł rozwija rozwiązania konkurencyjne na arenie międzynarodowej m.in. w obszarze technologii satelitarnych, kosmicznych, systemów dronowych, lotniczych czy cyberbezpieczeństwa przemysłowego. Rozwiązania dual-use obejmują również:
- zintegrowane systemy sensoryki, telemetrii i analizy danych,
- układy zasilania rozproszonego (m.in. mikrosieci inteligentne, agregaty),
- przetwarzanie lokalne, sztuczną inteligencję oraz zabezpieczoną łączność,
- infrastrukturę ochronną (m.in. szpitale i obiekty ochronne przystosowane do zarządzania kryzysowego).
Konieczność zamówień państwowych i „kompas dual-use”
Eksperci wskazują, iż samo wsparcie prac badawczo-rozwojowych to za mało. Aby polskie podmioty nie pełniły jedynie roli importera, ale stały się dostawcami na rynku NATO wartym setki miliardów dolarów rocznie, administracja państwowa powinna kierować do nich twarde zamówienia wykonawcze.
Polska Izba Dual Use postuluje zawężenie szerokiej listy obszarów wsparcia i wdrożenie strategii priorytetyzacji (tzw. kompasu dual-use). Warto skupić kapitał na wybranych dziedzinach o strategicznym znaczeniu dla państwa. Dzięki temu uda się uniknąć rozproszenia środków, co z kolei pozwoli wypracować przewagi na globalnym rynku.
Finansowanie: programy publiczne i kapitał prywatny
Uruchamianie środków na projekty dual-use wchodzi w tej chwili w fazę wdrożeniową na szczeblu regionalnym i centralnym. Inwestorzy mogą korzystać m.in. z preferencyjnych instrumentów Banku Gospodarstwa Krajowego, kapitału inwestycyjnego z Funduszu Chrobry oraz europejskich programów takich jak EDF, EUDIS czy EDIP. Trwały rozwój sektora opiera się na łączeniu dotacji publicznych z finansowaniem ze strony kapitału bankowego i inwestycyjnego.
