Wiosenne przymrozki: Minister Stefan Krajewski zapowiada systemową i długofalową pomoc dla rolników

Tegoroczne przymrozki mocno dały się we znaki polskim producentom rolno-spożywczym, szczególnie w sektorze sadowniczym i jagodowym. Podczas wystąpienia w Sejmie RP minister rolnictwa i rozwoju wsi, Stefan Krajewski, zapewnił, iż rząd nie zostawi poszkodowanych gospodarzy bez wsparcia. Resort uruchamia natychmiastowe mechanizmy kryzysowe, ale jednocześnie pracuje nad głębokimi zmianami systemowymi.

Unijne wsparcie i miliony na ubezpieczenia

Minister Stefan Krajewski poinformował o pierwszych, kluczowych krokach podjętych w celu ratowania sytuacji finansowej gospodarstw dotkniętych anomaliami pogodowymi.

Już 6 maja 2026 r. szef resortu rolnictwa skierował oficjalny wniosek do komisarza UE ds. rolnictwa i żywności, Christophe’a Hansena, o uruchomienie nadzwyczajnej pomocy finansowej z budżetu Unii Europejskiej dla producentów owoców.

– Ubiegamy się o unijne środki na wsparcie najbardziej poszkodowanych gospodarstw. To ważny, ale nie jedyny element działań, które podejmujemy – zaznaczył minister.

Fundamentem stabilizacji dochodów mają być ubezpieczenia upraw. W ustawie budżetowej na 2026 rok rząd zarezerwował 629 mln zł na dopłaty do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Pozwoli to na sfinansowanie składek o łącznej wartości prawie 1 mld zł. Krajewski przypomniał, iż dopłaty z budżetu państwa pokrywają aż 65% składki płaconej przez rolnika, a producenci profesjonalni pobierający dopłaty bezpośrednie mają ustawowy obowiązek ubezpieczenia minimum połowy powierzchni upraw (w 2024 r. ponad 60% polis obejmowało ryzyko przymrozków).

Rusza szacowanie strat. Co z suszą?

W teren wyruszają już komisje powołane przez adekwatnych wojewodów, których zadaniem jest precyzyjne określenie skali szkód spowodowanych przez majowe i kwietniowe spadki temperatur.

Minister odniósł się również do zbliżającego się sezonu letniego i potencjalnego zagrożenia suszą, przypominając, iż w tym przypadku procedura wygląda inaczej:

• W przypadku suszy nie są powoływane tradycyjne komisje.
• Szacowanie odbywa się dzięki aplikacji suszowej.
• Już 21 maja 2026 r. opublikowane zostaną pierwsze tegoroczne dane z monitoringu suszy, które posłużą do ustalenia zasad ewentualnej pomocy.

Rewolucja prawa: Woda, budownictwo i nowe polisy

Najważniejszym punktem wystąpienia ministra była zapowiedź zmian systemowych, które mają długofalowo zabezpieczyć polskie rolnictwo przed zmianami klimatycznymi.

1. Nowy system ubezpieczeń
   Resort pracuje nad całościową reformą rynku ubezpieczeń rolnych. Nowe przepisy mają wejść w życie po szerokich konsultacjach społecznych z sadownikami i plantatorami. Cele są jasne: większa skuteczność ochrony, lepsza dostępność polis oraz szybka i adekwatna wypłata odszkodowań.
2. Łatwiejszy dostęp do wody i retencji
   We współpracy z Ministerstwem Infrastruktury oraz Ministerstwem Rozwoju i Technologii planowane są pilne zmiany w Prawie wodnym i budowlanym.

• Uproszczenie procedur związanych z budową zbiorników retencyjnych w gospodarstwach.
• Ułatwienie rolnikom dostępu do wody niezbędnej do systemów antyprzymrozkowych (np. zraszania nadkoronowego) oraz nawadniania w czasie suszy.
• Zniesienie barier biurokratycznych przy instalowaniu urządzeń ochrony upraw.

Z jakiej pomocy rolnicy mogą skorzystać już teraz?

Niezależnie od decyzji Komisji Europejskiej i planowanych reform, poszkodowani gospodarze mają do dyspozycji natychmiastowe instrumenty wsparcia:

• Kredyty preferencyjne na wznowienie produkcji: Oprocentowanie 0,5% dla rolników z ubezpieczeniem / 3,90% dla nieubezpieczonych.
• Kredyty inwestycyjne: Oprocentowanie 4,2% z okresem spłaty choćby do 15 lat.
• Ulgi w KRUS: Odroczenie terminów płatności składek, rozłożenie na raty lub umorzenie na indywidualny wniosek.
• Wsparcie z KOWR: Ulgi w czynszach dzierżawnych, odroczenia płatności z tytułu umów sprzedaży i dzierżawy ziemi z Zasobu WRSP.
• Ulgi w podatku rolnym: Decyzje wydawane przez wójtów/burmistrzów na indywidualny wniosek rolnika.
• Dopłaty do technologii (dla grup producentów): 60% refundacji kosztów zakupu instalacji antyprzymrozkowych (nagrzewnice, generatory dymu, maszyny wiatrowe).

Minister Stefan Krajewski zapewnił, iż resort stale monitoruje sytuację rynkową i pogodową. Ostateczne decyzje o wielkości i dodatkowych formach pomocy publicznej zostaną podjęte natychmiast po spłynięciu kompletnych raportów od wojewodów.

Źródło: MRiRW