20 godzin temu
Polscy pracownicy po 55. roku życia częściej niż najmłodsi badani deklarują gotowość do dalszej pracy po osiągnięciu wieku emerytalnego. Z badania „2026 HR & Payroll Pulse” wynika, iż taką postawę przyjmuje 51,9 proc. osób 55+, podczas gdy w grupie poniżej 35 lat odsetek ten wynosi 37,9 proc. Jednocześnie to młodsi respondenci częściej myślą o wcześniejszym zakończeniu aktywności zawodowej.
Dane wpisują się w szersze zmiany demograficzne obserwowane w Europie. Według Eurostatu w wydaniu „Demography of Europe – 2026 edition” udział osób w wieku 65 lat i więcej wzrósł na kontynencie z 17 proc. w 2005 roku do 22 proc. w 2025 roku. W Polsce tempo starzenia się populacji pozostało wyraźniejsze. W ciągu dwóch dekad odsetek osób 65+ zwiększył się z 13 proc. do 21 proc., co oznacza wzrost o 8 punktów procentowych i najwyższy wynik wśród państw Unii Europejskiej. W tym samym okresie liczba mieszkańców Polski zmniejszyła się o około 2 mln, co należało do największych spadków populacji w UE.
Na rynku pracy skutki tych procesów są już odczuwalne. W badaniu SD Worx ponad połowa europejskich decydentów HR, dokładnie 52,1 proc., wskazała na niedobór personelu. Najczęściej problem ten zgłaszały organizacje w Słowenii, gdzie takiej odpowiedzi udzieliło 63,8 proc. respondentów. Wysokie wyniki odnotowano też w Irlandii, Chorwacji, Holandii, Norwegii, Niemczech i Wielkiej Brytanii. W Polsce brak odpowiedniej liczby pracowników wskazało 48,4 proc. badanych pracodawców.
Na tym tle postawy osób 55+ wobec emerytury wypadają odmiennie niż wśród młodszych pracowników. O wcześniejszej emeryturze myśli 35,4 proc. respondentów z grupy 55+, podczas gdy wśród pracowników przed 35. rokiem życia taki zamiar deklaruje 60,6 proc. badanych. Oznacza to, iż starsi pracownicy rzadziej chcą skracać swoją aktywność zawodową, mimo iż formalnie są bliżej zakończenia kariery niż młodsze pokolenie.
Wśród osób 55+, które rozważają wcześniejsze odejście z pracy, najczęściej pojawiają się motywy pozapłacowe. Na pierwszym miejscu znalazła się chęć zadbania o zdrowie, wskazana przez 49,1 proc. respondentów. Kolejne powody to potrzeba poświęcenia większej ilości czasu rodzinie lub sprawom osobistym, co zadeklarowało 43,8 proc. badanych, oraz zbyt duże obciążenie psychiczne związane z pracą, wskazane przez 36,5 proc. respondentów. Dalej znalazły się spadek motywacji do pracy, z wynikiem 36,1 proc., oraz fizycznie wymagający charakter obowiązków, który wskazało 34,8 proc. badanych.
Badanie pokazuje również wysoki poziom satysfakcji zawodowej wśród starszych pracowników. W grupie 55+ aż 70,3 proc. respondentów uważa, iż ma wystarczająco dużo energii, by dobrze wykonywać swoją pracę. Jednocześnie 79,1 proc. deklaruje, iż praca daje im satysfakcję i poczucie sensu. Dla porównania, wśród osób poniżej 35. roku życia analogiczny odsetek wynosi 64,8 proc. Bardzo zbliżone pozostają natomiast ogólne deklaracje zadowolenia z pracy: 72 proc. w grupie 55+ i 71,8 proc. wśród młodszych pracowników. Podobnie wygląda poczucie docenienia własnego wkładu w organizację, które deklaruje 59,6 proc. starszych i 56,4 proc. młodszych badanych.
Różnice pokoleniowe wyraźnie widać przy pytaniach o mobilność zawodową. Pracy w innej organizacji aktywnie szuka 9,1 proc. osób w wieku 55 lat i więcej, podczas gdy w grupie poniżej 35 lat robi to 22,5 proc. respondentów. Podobna rozbieżność dotyczy zmiany stanowiska u obecnego pracodawcy: zainteresowanie nową rolą deklaruje 6,6 proc. pracowników 55+ wobec 21,6 proc. młodszych badanych. Jednocześnie 74,3 proc. starszych pracowników nie poszukuje pracy poza swoją organizacją, a 77,4 proc. nie rozważa zmiany stanowiska w obecnym miejscu zatrudnienia.
Mniejsza skłonność do zmian wiąże się także z podejściem do rozwoju kompetencji. W grupie 55+ 42,5 proc. respondentów deklaruje, iż nie potrzebuje od pracodawcy dodatkowych szkoleń ani możliwości nauki. Wśród osób poniżej 35. roku życia ten odsetek wynosi 33,8 proc. Jednocześnie dalszego rozwoju umiejętności oczekuje 64,9 proc. starszych pracowników i 73,6 proc. młodszych. Paulina Zasempa, People Country Lead w SD Worx Poland, zwraca uwagę, iż doświadczeni pracownicy częściej patrzą na karierę przez pryzmat stabilności i wykorzystania zdobytej wiedzy niż kolejnych zmian zawodowych.
Wyraźne różnice pojawiają się też w ocenie wpływu automatyzacji i sztucznej inteligencji. Wśród pracowników 55+ 55,2 proc. czuje się bezpiecznie w swojej roli zawodowej choćby wtedy, gdy automatyzacja zmienia zakres wykonywanych zadań. W grupie poniżej 35 lat taki poziom poczucia bezpieczeństwa deklaruje 48,8 proc. badanych. Jednocześnie regularne korzystanie z narzędzi AI w codziennej pracy deklaruje 26,5 proc. osób 55+ oraz 51 proc. młodszych pracowników. Przekonanie, iż unikalne ludzkie kompetencje nie mogą zostać zastąpione przez sztuczną inteligencję, podziela 67,9 proc. starszych respondentów i 57,5 proc. młodszych.
Nisko oceniane pozostaje przygotowanie pracowników do funkcjonowania w środowisku pracy kształtowanym przez AI. Wystarczające wsparcie ze strony pracodawcy w tym zakresie dostrzega 27,8 proc. badanych w wieku 55 lat i więcej. Wśród osób poniżej 35. roku życia odsetek ten jest wyższy, ale również niski i wynosi 33,3 proc. Samo badanie „2026 HR & Payroll Pulse” objęło 5936 pracodawców i 16 500 pracowników z 16 państw Europy.
