2 godzin temu
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych, znane jako PPWR, weszło w życie 11 lutego 2025 roku i ma na celu ograniczenie ilości odpadów, zwiększenie recyklingu oraz ponownego użycia opakowań w państwach członkowskich Unii Europejskiej.
Od 12 sierpnia 2026 roku obowiązuje zakaz wprowadzania na unijny rynek opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością, które zawierają PFAS powyżej określonych limitów. PFAS to trwałe związki chemiczne stosowane m.in. ze względu na odporność na wodę i tłuszcz. Opakowania wprowadzone na rynek przed tą datą mogą pozostać w obrocie, o ile spełniają określone warunki.
Najpóźniej do 12 lutego 2027 roku przedsiębiorcy z sektora HoReCa, oferujący napoje lub gotową żywność na wynos, będą musieli zapewnić klientom możliwość skorzystania z własnego pojemnika. Klient wybierający takie rozwiązanie nie może być obciążony dodatkowymi opłatami ani traktowany mniej korzystnie niż osoby korzystające z jednorazowych opakowań. Lokale muszą czytelnie informować o tej możliwości w punkcie sprzedaży. Obowiązek nie oznacza przyjęcia każdego naczynia – odmowa jest możliwa, jeżeli pojemnik jest brudny lub nieodpowiedni do danego produktu.
Do 12 lutego 2028 roku lokale objęte art. 33 PPWR będą musiały zaoferować klientom zamawiającym napoje lub gotowe jedzenie na wynos także możliwość otrzymania produktu w opakowaniu wielokrotnego użytku funkcjonującym w systemie ponownego użycia. Mikroprzedsiębiorstwa są zwolnione z tego obowiązku, ale nie są zwolnione z innych wymagań PPWR, w tym przyjmowania własnych pojemników klientów.
Od 1 stycznia 2030 roku zakazane będzie wprowadzanie do obrotu określonych formatów opakowań wymienionych w załączniku V do rozporządzenia. W gastronomii zakaz obejmie m.in. jednorazowe plastikowe opakowania do żywności i napojów, które są napełniane i spożywane na miejscu. Wyjątkiem będą lokale bez dostępu do wody pitnej. Państwa członkowskie mogą przewidzieć odstępstwa dla mikroprzedsiębiorstw, jeżeli spełnią określone warunki.
Nowe regulacje obejmą także jednorazowe plastikowe opakowania pojedynczych porcji przypraw, sosów, śmietanki do kawy czy cukru, z wyłączeniem porcji dołączanych do gotowej żywności na wynos przeznaczonej do bezpośredniego spożycia oraz określonych potrzeb medycznych. W hotelarstwie zakaz dotyczyć będzie jednorazowych opakowań kosmetyków i produktów higienicznych przeznaczonych dla pojedynczej rezerwacji i do wyrzucenia przed przyjazdem kolejnego gościa. Zakaz nie ogranicza się do tworzyw sztucznych.
PPWR nie zakazuje wszystkich jednorazowych opakowań niezależnie od materiału. Przy zakupie opakowań kompozytowych, takich jak papierowe z warstwą tworzywa, konieczne będzie sprawdzenie ich składu i obowiązujących ograniczeń. Należy również uwzględnić odrębne przepisy dotyczące jednorazowych produktów z tworzyw sztucznych określanych jako SUP.
Korzystanie z naczyń wielokrotnego użytku wymaga działań obejmujących odbiór, segregację, mycie, suszenie, przechowywanie oraz ponowne wprowadzenie do obiegu. W systemach wielolokalowych konieczne będzie zorganizowanie transportu oraz zapewnienie bezpieczeństwa higienicznego całego procesu, a także znalezienie miejsca, personelu i czasu oraz pokrycie kosztów tych działań.
Przygotowanie gastronomicznego zaplecza, zwłaszcza zmywalni, na zwiększony wolumen naczyń i pojemników powracających do obiegu będzie wymagało weryfikacji rotacji naczyń, pojemności magazynowej oraz organizacji strefy brudnej i czystej.
Profesjonalne zmywarki powinny być dostosowane do rodzaju naczyń i obciążenia w godzinach szczytu. Pod uwagę będzie brany czas załadunku, opróżniania, suszenia oraz miejsce na odkładanie naczyń. Kubki i pojemniki z tworzyw sztucznych mogą wymagać specjalnych koszy zabezpieczających przed przewracaniem, odpowiedniego programu mycia i dedykowanej chemii. Suszenie tworzyw jest trudniejsze z powodu mniejszej umiejętności magazynowania ciepła w porównaniu do ceramiki.
PPWR nie nakłada obowiązku zakupu nowych zmywarek. Najpierw należy sprawdzić możliwości istniejących urządzeń i przetestować mycie wybranych pojemników. Alternatywą jest kooperacja z operatorem systemu wielorazowego, który organizuje odbiór i mycie poza lokalem. W obu przypadkach trzeba ustalić zasady zwrotów, przechowywania oraz odpowiedzialność za higienę.
Proces mycia naczyń powinien być efektywny ekonomicznie i higienicznie bezpieczny. Niewłaściwie dobrany proces może generować nadmierne zużycie wody, energii, detergentów i pracy, co zmniejszy korzyści ze stosowania naczyń wielorazowych. Istotne będą również liczba faktycznych użyć, straty i koszty transportu.
Modernizacje zmywalni, instalacji wodnych i energetycznych oraz organizacji pracy należy planować z wyprzedzeniem, uwzględniając wymagania obowiązujące od 2030 roku. Proces dostosowawczy powinien uwzględniać zmiany obowiązujące od 2027 i 2028 roku oraz kalkulacje potrzebnej liczby naczyń wielorazowych i możliwości istniejącego zaplecza zmywalni.
