11 godzin temu
Sejm uchwalił przepisy wprowadzające ogólnopolski zakaz nocnej sprzedaży alkoholu, całkowity zakaz jego reklamy i promocji, a także wyższe opłaty za zezwolenia na sprzedaż. Nowe regulacje obejmą również branżę gastronomiczną i hotelarską, choć restauracje i bary mają zostać wyłączone z nocnej prohibicji. Ustawa ma wejść w życie 1 stycznia 2027 roku, ale wcześniej musi przejść dalszy proces legislacyjny.
W czwartek, 8 października, Sejm przyjął nowelizację ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Za przyjęciem regulacji zagłosowało 400 posłów, przeciw było 29, a czterech wstrzymało się od głosu.
Projekt przygotowała Lewica. Był on rozpatrywany wspólnie z propozycją Polski 2050, jednak podstawą dalszych prac stał się projekt Lewicy. Podczas prac parlamentarnych przyjęto również część poprawek, w tym dotyczących definicji promocji alkoholu oraz jego sprzedaży na odległość.
Nocna prohibicja w całej Polsce, ale z wyjątkiem gastronomii
Jednym z najważniejszych rozwiązań jest wprowadzenie ogólnopolskiego zakazu sprzedaży alkoholu w godzinach od 22:00 do 6:00.
Ograniczenie ma dotyczyć sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem zakupu. Z zakazu wyłączone będą m.in. lokale gastronomiczne, co oznacza, iż restauracje, bary i inne lokale posiadające odpowiednie zezwolenia przez cały czas będą mogły serwować alkohol swoim gościom w godzinach nocnych.
Samorządy otrzymają dodatkowo możliwość rozszerzenia ograniczeń na godziny 21:00–22:00 oraz 6:00–9:00 w przypadku sprzedaży alkoholu przeznaczonego do spożycia poza miejscem sprzedaży.
Nowe przepisy mają ujednolicić zasady nocnej sprzedaży alkoholu w całym kraju. Dotychczas podobne ograniczenia były wprowadzane lokalnie, na podstawie uchwał poszczególnych samorządów.
Całkowity zakaz reklamy i promocji alkoholu, także piwa
Znaczącą zmianą będzie wprowadzenie całkowitego zakazu reklamy i promocji napojów alkoholowych, w tym piwa.
Dotychczas reklama piwa była dopuszczalna po spełnieniu określonych warunków. Nowe regulacje mają zlikwidować ten wyjątek.
Za naruszenie zakazu przewidziano grzywny od 30 tys. zł do 1 mln zł lub karę ograniczenia wolności.
Zmiany mogą mieć znaczenie nie tylko dla producentów alkoholu i branży reklamowej, ale również dla gastronomii, hotelarstwa i organizatorów wydarzeń.
W praktyce konieczna może okazać się weryfikacja działań marketingowych prowadzonych we współpracy z markami alkoholowymi, w tym kampanii promocyjnych, wydarzeń degustacyjnych czy komunikacji w mediach społecznościowych.
Istotne będzie przy tym rozróżnienie reklamy i promocji alkoholu od dopuszczalnych form informacji handlowej, działalności gastronomicznej oraz sponsoringu. Ostateczny zakres ograniczeń będzie zależał od szczegółowego brzmienia przepisów.
Dwukrotnie wyższe opłaty za zezwolenia
Nowelizacja przewiduje również podwyższenie stawek opłat za zezwolenia na sprzedaż alkoholu.
W przypadku napojów o zawartości alkoholu do 18 proc. wskazane w ustawie stawki mają wzrosnąć z 525 zł do 1050 zł. Dla alkoholu powyżej 18 proc. przewidziano podwyżkę z 2100 zł do 4200 zł.
Zmiana będzie oznaczała dodatkowe koszty dla przedsiębiorców prowadzących sprzedaż alkoholu, w tym restauratorów, właścicieli barów i hoteli.
Należy jednak pamiętać, iż rzeczywista wysokość opłat ponoszonych przez przedsiębiorcę zależy również od rodzaju posiadanego zezwolenia i wartości sprzedaży alkoholu. W przypadku podmiotów osiągających określone ustawowo poziomy sprzedaży stosowane są odrębne zasady naliczania opłat.
Obowiązkowe sprawdzanie wieku klientów
Nowe przepisy przewidują także zaostrzenie zasad weryfikowania wieku osób kupujących alkohol.
Dotychczas sprzedawca miał prawo zażądać okazania dokumentu potwierdzającego pełnoletność klienta, jeżeli miał wątpliwości dotyczące jego wieku.
Po zmianach sprawdzenie wieku w takiej sytuacji stanie się obowiązkiem. o ile klient nie okaże odpowiedniego dokumentu, sprzedawca będzie zobowiązany odmówić sprzedaży alkoholu.
Dla restauracji, barów, klubów i innych lokali gastronomicznych oznacza to konieczność uwzględnienia nowych obowiązków w procedurach obsługi gości oraz szkoleniach personelu.
Zmiany dotyczą również opakowań alkoholu
Ustawa wprowadza również nowe wymagania dotyczące opakowań napojów alkoholowych.
Alkohol sprzedawany w opakowaniach o pojemności do 300 ml będzie mógł być oferowany wyłącznie w opakowaniach wykonanych ze szkła lub metalu.
Na opakowaniach mają pojawić się także ostrzeżenia dotyczące szkodliwości spożywania alkoholu w ciąży, zagrożeń związanych z prowadzeniem pojazdów po alkoholu oraz szkodliwości spożywania alkoholu przez osoby niepełnoletnie.
Branża gastronomiczna i eventowa przed zmianami
Z punktu widzenia sektora HoReCa najważniejsze będą trzy obszary: wyższe koszty zezwoleń, ograniczenia dotyczące promocji alkoholu oraz nowe obowiązki personelu.
Wyłączenie lokali gastronomicznych z nocnej prohibicji oznacza, iż podstawowy model sprzedaży alkoholu w restauracjach i barach nie powinien zostać ograniczony w taki sam sposób jak sprzedaż detaliczna.
Więcej pytań może natomiast pojawić się w związku z zakazem reklamy i promocji. Branża gastronomiczna oraz sektor MICE od lat współpracują z producentami i dystrybutorami alkoholu przy organizacji wydarzeń, degustacji, festiwali, imprez firmowych i działań sponsoringowych.
Podczas prac parlamentarnych pojawiały się zastrzeżenia dotyczące potencjalnego wpływu nowych przepisów na polskie winiarstwo, enoturystykę oraz organizację wydarzeń promujących kulturę wina. Przedstawiciele PSL zwracali uwagę na konieczność uwzględnienia specyfiki niewielkich producentów i wydarzeń związanych z prezentacją ich produktów.
Przyjęte poprawki mają doprecyzować część przepisów, jednak dla przedsiębiorców kluczowa będzie analiza ostatecznej treści ustawy i jej praktycznego stosowania.
Nowe przepisy od 2027 roku
Zgodnie z przyjętymi założeniami ustawa ma wejść w życie 1 stycznia 2027 roku.
Proces legislacyjny nie został jednak zakończony. Po uchwaleniu przez Sejm dokument trafi do Senatu, który może zaproponować kolejne zmiany. Następnie ustawa będzie wymagała podpisu prezydenta.
Dla przedsiębiorców z branży gastronomicznej, hotelarskiej i eventowej najbliższe miesiące będą więc okresem przygotowań do nowych zasad sprzedaży i promocji alkoholu, a także analizy ich wpływu na koszty prowadzenia działalności.
